برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٠ - فضيلت تلاوت سوره

آنها در اين دنيا از طريق هدايت گمراه مى‌شوند و در حجابى از جهل و ضلالت فرو مى‌روند، و در آخرت از طريق بهشت و نعمتهاى الهى گمراه خواهند شد.

(آيه ٣٤)- متكبران جبّار از درك صحيح محرومند: در يك بررسى اجمالى در آيات گذشته و آينده چنين به نظر مى‌رسد كه «مؤمن آل فرعون» براى نفوذ در قلب تيره فرعون و فرعونيان و زدودن زنگار كبر و كفر از آنها سخنان خود را در پنج شكل و مقطع مطرح كرد:

«مقطع اول» سخنان دو جانبه و احتياط آميز و دعوت آن قوم كافر طغيانگر به پرهيز از ضرر محتمل بود.

در «مقطع دوم» آنها را به سير و مطالعه در احوال اقوام پيشين دعوت مى‌كند.

در «مقطع سوم» قسمتى از تاريخ خودشان را متذكر مى‌شود، كه چندان فاصله از آنها ندارد و آن مسأله نبوّت «يوسف» است كه از اجداد موسى بود، و طرز برخورد آنها با دعوت او را مطرح مى‌كند.

مى‌گويد: «و پيش از اين، يوسف با دلائل روشن براى هدايت شما آمد» (وَ لَقَدْ جاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّناتِ).

«اما شما همچنان در دعوت او شكّ و ترديد داشتيد» (فَما زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جاءَكُمْ بِهِ).

نه از اين جهت كه دعوت او پيچيدگى داشت، و نشانه‌ها و دلائل او كافى نبود، بلكه به خاطر ادامه خودكامگيها، سرسختى نشان داديد.

سپس براى اين كه خود را از هرگونه تعهد و مسؤوليت خلاص كنيد و به خودكامگى و هوسرانى خويش ادامه دهيد «تا زمانى كه (يوسف) از دنيا رفت گفتيد: هرگز خداوند بعد از او رسولى مبعوث نخواهد كرد» (حَتَّى إِذا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا).

و به خاطر اين روش نادرستتان مشمول هدايت الهى نشديد، آرى «اين گونه خداوند هر اسرافكار ترديد كننده وسوسه‌گر را گمراه مى‌كند» (كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ‌