تبليغ بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩١ - ٤/ ١ ٥ زمان شناسى
٤/ ١ ٥ زمان شناسى
١٨٤. امام على عليه السلام: مردم، به زمانه خود بيشتر شبيهاند تا به پدرانشان.
١٨٥. امام على عليه السلام: در شناخت انسان، همين بس كه ... زمانه خود را بشناسد.
١٨٦. امام على عليه السلام: هر كس با زمانه دشمنى كند، زمانه بر زمينش كوبد، و هر كس تسليم آن شود، به سلامت نماند.
١٨٧. امام صادق عليه السلام: شبهات به كسى كه زمانه خود را بشناسد، يورش نمىآورد.
١٨٨. امام هادى عليه السلام در پاسخ ابن سِكّيت كه پرسيده بود: علّت برانگيخته شدن موسى عليه السلام به عصا و يد بيضا[١] و ابزار سحر، و عيسى عليه السلام به ابزار طبابت، و محمّد كه درود خدا بر او و خاندان او و تمام پيامبران باد به گفتار و خطابه چيست؟: خداوند، هنگامى موسى عليه السلام را برانگيخت كه جادو بر مردم عصر او غلبه داشت. از اين رو، براى آنان از جانب خداوند، معجزهاى آورد كه نظير آن در توان آنان نبود، تا با آن، جادوى آنان را باطل سازد و حجّت را بر ايشان ثابت نمايد؛ و خداوند متعال، عيسى عليه السلام را در زمانى به رسالت برانگيخت كه در ميان مردم، بيمارىهاى مزمن پديد آمده بود، مردم به طبّ نياز داشتند و عيسى عليه السلام از جانب خداوند، براى آنان معجزهاى آورد كه نظير آن نزد ايشان وجود نداشت. او مردگان را براى ايشان زنده مىكرد، و لال و مبتلا به پيسى را به اذن الهى شفا مىداد،
و با اين معجزات، حجّت را بر آنان اثبات مىكرد؛ و خداوند، محمّد صلى الله عليه و آله را در زمانى به رسالت برانگيخت كه خطابه و سخنورى (و به گمانم امام گفت: شعر) بر مردم عصر او غلبه داشت. از اين رو، او از جانب خداوند بر ايشان موعظهها و حكمتهاى او را آورد تا با آن، ادّعاى آنان را باطل كند و با آن، حجّت را بر ايشان تمام كند.
[١] فخر رازى از قول ابن عباس نقل كرده است كه از دست موسى عليه السلام نورى ساطع بود كه بين آسمان و زمين را روشن مىكرد. در آياتى از قرآن( طه، آيه ٢٢، نمل، آيه ١٢) بيان شده است كه اين سپيدى( نور) ناشى از بيمارى پيسى و مانند آن نبود( به نقل از قرآن كريم، ترجمه، توضيحات و واژه نامه از بهاء الدين خرمشاهى، ص ١٦٤، ذيل آيه ١٠٨ سوره اعراف)