ناگسستنى دارند. بنا بر اين ، حديث، نه تنها شيوه تفسير قرآن و استنباط از اين كتاب آسمانى را آموزش مى دهد ، بلكه در استنتاج نهايى برنامه هاى اعتقادى و عملىِ اسلام ، نقش كليدى دارد.

چهار. آشنايى با حقايق قرآن

بالاترين مراتب شناخت كتاب هاى آسمانى ، آشنايى با حقايق آنهاست كه اين مرتبه از معرفت ، اختصاص به انبياى الهى دارد: «حقايق، براى انبيايند» . قرآن نيز ـ كه مهم ترين كتاب آسمانى است ـ علاوه بر عبارات و اشارات و لطايف ، حقايقى دارد كه شناخت آنها مخصوص خاتم انبيا ، محمّد صلى الله عليه و آله است و بر اساس ادلّه قطعى ، علوم ايشان به اهل بيت آن بزرگوار ـ كه اوصياى اويند ـ منتقل شده است. [١] از اين رو ، در احاديث فراوانى ، بر اين موضوع، تأكيد شده كه جز خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله ، هيچ كس قرآن شناسِ جامع و كامل نيست؛ و اينك ، نمونه هايى از آن احاديث: ١. از جابر، نقل شده كه گفت : شنيدم امام باقر عليه السلام فرمود : ما يَستَطيعُ أحَدٌ أن يَدَّعِىَ أنَّ عِندَهُ جَميعَ القُرآنِ كُلِّهِ ظاهِرِهِ و باطِنِهِ، غَيرَ الأَوصِياءِ . [٢] هيچ كس جز اوصيا نمى تواند ادّعا كند كه همه قرآن ، ظاهر و باطنش ، در نزد اوست . ٢. از ابو حمزه ثُمالى نقل شده كه امام باقر عليه السلام فرمود : ما أجِدُ مِن هذِهِ الاُمَّةِ مَن جَمَعَ القُرآنَ إِلَا الأَوصِياءَ . [٣] از اين امّت ، كسى جز اوصيا را نمى يابم كه جامع قرآن [و عالم به همه آن، چه ظاهر و چه باطنش] باشد .

[١] ر . ك : همين دانش نامه : ج ١٠ ص ٧ (اهل بيت عليهم السلام / فصل چهارم : دانش اهل بيت عليهم السلام ) . [٢] الكافى : ج ١ ص ٢٢٨ ح ٢ ، بصائر الدرجات : ص ١٩٣ ح ١ ، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ٨٨ ح ٢٦ . [٣] بصائر الدرجات : ص ١٩٤ ح ٥ ، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ٨٩ ح ٣٠ .