دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥١
مَن آجَرَ نَفسَهُ فَقَد حَظَرَ عَلى نَفسِهِ الرِّزقَ . [١] هر كس خود را اجير ديگرى نمايد ، مانع روزى خود شده است .
٤ . معيار حلال و حرام بودن اجاره
از منظر اسلام ، به طور كلّى ، هر كارى كه به مصلحت انسان باشد و براى آينده نزديك و يا دور او زيانبار نباشد ، حلال ، و هر كارى كه مفسده داشته باشد ، حرام است . از اين رو ، امام على عليه السلام مى فرمايد: إنَّهُ لَم يَأمُركَ إلّا بِحَسَنٍ ، وَ لَم يَنهَكَ إلّا عَن قَبيحٍ . [٢] او تو را جز به كار خوب ، فرمان نداده و جز از كار زشت ، باز نداشته است. و نيز مى فرمايد: لَو لَم يَنهَ اللّهُ عَن مَحارِمِهِ لَوَجَبَ أن يَجتَنِبَهَا العاقِلُ . [٣] اگر خداوند از حرام هايش نهى نمى كرد ، باز هم واجب بود كه خردمند از آنها دورى كند. اجاره نيز از اين قانون كلّى مستثنا نيست . از اين رو ، از انواع اجاره ـ كه در فصل چهارم به تفصيل آمده ـ تنها مواردى تحريم شده اند كه به فساد مى انجامند و براى جامعه انسانى ، زيانبارند.
٥ . آداب انتخاب كردن اجير
در فصل پنجم ، نصوص مربوط به مهم ترين آداب انتخاب اجير ، آمده است . بديهى است هر چه كار ، اهمّيت بيشترى داشته باشد ، رعايت اين آداب ، ضرورت افزون ترى خواهد داشت . اين آداب ، عبارت اند از:
[١] ر . ك : ص ٢٦٤ ح ١٠ . [٢] نهج البلاغة : نامه ٣١ ، تحف العقول : ص ٧٣ ؛ كنز العمّال : ج ١٦ ص ١٧٢ ح ٤٤٢١٥ . [٣] غرر الحكم : ج ٥ ص ١١٧ ح ٧٥٩٥ ، عيون الحكم و المواعظ : ص ٤١٧ ح ٧٠٨٢ .