دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٠٦
ارزش ايثار
ايثار ، يكى از برجسته ترين فضايل و ارزش هاى انسانى است كه در سخنان نورانى پيشوايان اسلام ، از آن با عناوينى مانند: بالاترينِ مكارم اخلاقى ، بالاترينِ مراتب احسان ، بـالاترينِ درجات ايـمان و بهترينِ عبادت ، ارزش گذارى گرديده است [١] و در فرهنگ اسلام ، كسانى شايسته نام بردارى به فضيلت ، مروّت و فتوّت هستند كه از اين خصلت ارجمند ، برخوردار باشند . [٢] كمالات انسانى ، از يك سو متّصل به ايثار است و از سوى ديگر ، منتهى به يقين ، و چنين است كه ميزان الحكمه (ميزان حكمت) به طور طبيعى با «ايثار» آغاز مى شود و با «يقين» ، پايان مى يابد. پيامبر اسلام و اهل بيت آن بزرگوار ـ كه كامل ترين انسان ها هستند ـ از بالاترين مراتب ايثار ، برخوردارند و در اين خصلت زيباى انسانى و اسلامى ، سرمشق ديگران اند . [٣] پيروان راستين آنان نيز از اين خصلت ، بهره وافرى داشته اند و دارند . [٤] امام حسن عليه السلام ، در توصيف همنشينان پيامبر خدا مى فرمايد: يُوَقِّرونَ الكَبيرَ، وَ يَرحَمونَ الصَّغيرَ ، وَ يُؤثِرونَ ذَا الحاجَةِ . [٥] به بزرگ ترها احترام مى گذارند ، با كوچك ترها مهربان اند ، و نيازمند را بر خود ، ترجيح مى دهند .
[١] ر . ك : ص ١٢٩ (ايثار / فصل دوم : ارزش ايثار) . [٢] ر . ك : ص ١٢٣ ح ٥ و ص ١٢٥ ح ٩ و ١٢ . [٣] ر . ك : ص ١٥٩ (ايثار / فصل پنجم / پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ) و ص ١٦١ (اهل بيت عليهم السلام ) . [٤] ر . ك : ص ١٨٥ (ايثار / فصل پنجم / انصار) و ص ١٩٧ (ابو ذر) و ص ١٩٩ (ياران امام حسين عليهم السلام ) . [٥] معانى الأخبار: ص ٨٣ ح ١ ، عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج ١ ص ٣١٨ ، المناقب ، كوفى: ج ١ ص ٢٥ ح ١ ، بحار الأنوار: ج ١٦ ص ١٥٢ ح ٤ ؛ كنز العمّال: ج ٧ ص ١٦٦ ح ١٨٥٣٥ .