دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٨
به امام صادق عليه السلام گفتم : پايم لغزيد و ناخنم شكست و من ، مقدارى مرهم روى انگشتم گذاشته ام. حال ، براى وضو چه كنم؟ فرمود : «حُكم اين و امثال آن ، از كتاب خداوند عز و جل دانسته مى شود : «خدا در دين ، بر شما سختى قرار نداده است» . بر آن [انگشتِ مرهم نهاده] ، مسح كن» .
نقد دليل دوم
بى شك ، فهم معارف قرآن ، مراتبى دارد كه احاطه به همه مراتب آن ، ويژه خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله است ؛ [١] امّا اين ، بدان معنا نيست كه معارف قرآن ، به طور مطلق ، بالاتر از فهم عامّه مردم است و پژوهشگران دينى نبايد به متن قرآن ، مراجعه كنند ؛ زيرا: اوّلاً قرآن كريم تصريح مى فرمايد: «هَذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ . [٢] اين (قرآن) ، روشنگرى براى مردم است» . و مردم را به تدبّر در آيات خويش ، فرا مى خواند: «كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُواْ ءَايَاتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ الْأَلْبَابِ . [٣] كتابى است خجسته كه به سوى تو فرستاديم تا در آيات آن بينديشند و خردمندان از آن پند گيرند» . و كسانى را كه در آن تدبّر نمى كنند ، بدين گونه مورد عتاب قرار مى دهد كه: «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْءَانَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ . [٤] آيا به قرآن نمى انديشند، يا بر دل هايشان قفل هايى زده شده است؟» . چگونه مى توان سخنى را كه براى مردم ، قابل فهم نيست ، «بيان» ناميد و آنان
[١] ر. ك: ص ٧٠ (در آمد / مراتب قرآن شناسى / آشنايى با حقايق قرآن) . [٢] آل عمران : آيه ١٣٨ . [٣] ص : آيه ٢٩ . [٤] محمّد : آيه ٢٤ .