دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢٤
ناميده است ، مانند : «لَهُ الْحَمْدُ فِى الْأُولَى وَ الْأَخِرَةِ . [١] در اين [سراى] نخستين و در آخرت ، ستايش ، از آنِ اوست» . «وَ إِنَّ لَنَا لَلْأَخِرَةَ وَ الْأُولَى . [٢] و در حقيقت ، دنيا و آخرت ، از آنِ ماست» . «وَ لَلْأَخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى . [٣] و آخرت ، براى تو ، بهتر از سراى نخستين است» . در واقع ، قرآن كريم و نيز احاديث اسلامى ، كلمه «آخرة» را در يكى از بارزترين مصاديق لغوى آن به كار مى برند . از اين رو، هنگامى كه يزيد بن سلام از پيامبر صلى الله عليه و آله مى پرسد : «چرا آخرت را آخرت ناميده اند؟»، ايشان در جواب مى فرمايد : لِأَنَّها مُتَأَخِّرَةٌ تَجى ءُ مِن بَعدِ الدُّنيا ، لا توصَفُ سِنينُها ، وَ لا تُحصى أيّامُها ، وَ لا يَموتُ سُكّانُها . [٤] چون آن ، متأخّر است و پس از دنيا مى آيد . سال هاى آن ، وصف ناشدنى و روزهايش ناشمردنى هستند و ساكنان آن ، هيچ گاه نمى ميرند . و از امام على عليه السلام در وجه تسميه آخرت نقل شده كه : سُمِّيَتِ الآخِرَةُ آخِرَةً ، لِأَنَّ فيهَا الجَزاءَ وَ الثَّوابَ . [٥] آخرت ، آخرت ناميده شده است ؛ چون سزا و پاداش در آن جاست. همان طور كه علّامه مجلسى توضيح داده، [٦] مقصود ، آن است كه چون در
[١] قصص: آيه ٧٠. [٢] ليل: آيه ١٣. [٣] ضحى: آيه ٤. [٤] ر . ك : ص ٣٣٢ ح ١ . [٥] ر . ك : ص ٣٣٢ ح ٢ . [٦] ر . ك : بحار الأنوار : ج ١٠ ص ١٣ .