دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨٢
فبها ، و اگر تيمّنا وتبرّكا باشد ، بهتر است . [١] نيز در شرح فارسى بر كتاب من لايحضره الفقيه مى نويسد : ... مصطلح ارباب حديث ، آن است كه خبر صحيحِ مخالف با مشهور را شاذ مى گويند و در زمان محقّق و علاّمه كتب حديث ما بسيار بوده است . بنا بر اين ، يقين كردن به ساختگى بودن اين اخبار ، مشكل است ... . پس اگر كسى اين كلمات را بگويد ، چنانچه مطلوب شارع باشد ـ ولو به عنوان تيمّن و تبرّك ـ فبها و اشكالى ندارد ، هر چند اگر نگويند ، بهتر است ... . [٢] بنا بر اين ، مجلسىِ اوّل، هر چند سخن شيخ صدوق و همه فقهايى را كه اخبار دالّ بر جزء اذان بودنِ شهادت سوم را مخدوش دانسته اند، رد كرده است ، ولى خود قائل به جزء بودنِ آن براى اذان نيست . البتّه فرزند او ، علاّمه محمّدباقر مجلسى ، قدم را بالاتر گذاشته و بعيد نمى داند كه شهادت سوم ، از اجزاى مستحبّ اذان باشد : لا يبعد كون الشهادة الثالثة بالولاية من الأجزاء المستحبّة للأذان لشهادة الشيخ والشهيد وغيرهم بورود الأخبار بها ... . [٣] بعيد نيست كه شهادت سوم (شهادت به ولايت) از اجزاى مستحبّ اذان باشد ؛ چرا كه شيخ ، علاّمه ، شهيد و ديگران به وارد شدن اخبار [از سوى ائمّه عليهم السلام ]در اين باره ، گواهى داده اند . سيّد نعمة اللّه جزايرى در الأنوار النعمانيّة [٤] و شيخ يوسف بحرانى در
[١] حديقة المتّقين (مخطوط) : ص ١٧ (به نقل از : كلمات الأعلام حول جواز الشهادة بالولاية فى الأذان والإقامة مع عدم قصد الجزئيّة) .[٢] لوامع صاحبقرانى : ج ١ ص ١٨٢ .[٣] بحار الأنوار : ج ٨٤ ص ١١١ .[٤] الأنوار النعمانيّة : ج ١ ص ١٦٩ .