دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧٢

نداء الصبح . [١] مؤذن ، نزد عمر بن خطّاب آمد تا او را براى نماز صبح خبر كند . ديد كه خواب است . پس گفت : الصلاة خير من النوم . عمر به او دستور داد كه از آن پس ، اين جمله را در اذان صبح بگويد . با عنايت به اين كه روايات دسته اوّل و دوم ، نه از نظر سند ، قابل اعتماد هستند و نه از نظر مضمون ، هماهنگ اند ، نمى توانند اثبات كنند كه «الصلاة خير من النوم» ، جزء اذانِ نخستين بوده است ؛ بلكه همان طور كه در شمارى از احاديث اهل بيت عليهم السلام و كلمات برخى از صحابه و تابعين آمده است ، اين جمله پس از پيامبر صلى الله عليه و آله به اذان افزوده شده است . و اينك ، برخى از اين متون : ١ . الكافى : عن معاوية بن وهب قال : سَأَلتُ أبا عَبدِ اللّه ِ عليه السلام عَنِ التَّثويبِ فِي الأَذانِ وَالإِقامَةِ فَقالَ: ما نَعرِفُهُ . [٢] معاوية بن وهب گفت : از امام صادق عليه السلام درباره ذكر جمله «الصلاة خير من النوم» در اذان و اقامه پرسيدم . فرمود : «ما از چنين چيزى خبر نداريم [ و قبولش نداريم ]» . ٢ . المصنّفِ عبد الرزّاق : عن ابن جريج : أخبرني عمرو بن حفص أنّ سعدا (المؤذّن) أوّل من قال : الصلاة خير من النوم في خلافة عمر ... قال : بدعة ، ثمّ تركه ، وأنّ بلالاً لم يؤذّن لعمر . [٣] ابن جُرَيج [گفت] : عمرو بن حفص به من خبر داد كه سعد [مؤذّن] ، نخستين