دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٣٥
٥ / ٣
برادرى افكندن پيامبر ميان يارانش بعد از هجرت
٧٤٤.امام على عليه السلام : پيامبر خدا ، چون به مدينه هجرت كرد ، ميان ياران مهاجر و انصارش برادرى افكند و ارثْ بَرى را برپايه برادرى دينى قرار داد ، نه برپايه پيوند خويشاوندى . اين است سخن خداى متعال كه : «كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده اند و در راه خدا با مال و جان خود جهاد نموده اند و كسانى كه [مهاجران را ]پناه داده اند و يارى كرده اند ، آنان ، ياران يكديگرند» تا اين سخن خداى سبحان كه : «و كسانى كه ايمان آورده اند ، ولى هجرت نكرده اند ، هيچ گونه خويشاوندى [دينى ]با شما ندارند ، مگر آن كه هجرت كنند» . بدين ترتيب ، خويشاوندان را از ميراث خارج ساخت و آن را ويژه اهل هجرت و اهل دين ، قرار داد . سپس ، خداوند متعال ، در ادامه سخن فرمود : «و كسانى كه كفر ورزيدند ، ياران يكديگرند . اگر اين [دستور] را به كار نبنديد ، در زمين ، فتنه و فسادى بزرگ ، پديد خواهد آمد» . پس ، هر يك از مسلمانان كه در مى گذشت ، ميراث و ماتَرَكش به برادر دينى اش مى رسيد ، نه به خويشان و بستگان نزديكش. امّا چون اسلام ، نيرومند شد ، خداوند ، اين آيه را فرو فرستاد : «پيامبر به مؤمنان ، از خودشان سزاوارتر [و نزديك تر] است و همسرانش مادران ايشان اند ، و خويشاوندان ، طبق كتاب خدا ، بعضى نسبت به بعضى اولويت دارند [و] بر مؤمنان و مهاجران [مقدّم اند] ، مگر آن كه بخواهيد به دوستان [مؤمن ]خود [وصيّت يا] نيكى كنيد ، و اين در كتاب [خدا] ، نگاشته شده است» . اين است معناى منسوخ شدن «آيه ميراث» .