فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٧٧ - ٣ـ بيان مظاهر قدرت در آيات هفتگانه

شاعر عرب در باره نابودى سلطه بنى مروان، چنين ميگويد:

إذا مابنو مروان ثلّت عروشهم واودت كما أودت أياد وحمير

«هنگامى كه تخت فرزندان مروان واژگون گرديد ونابود شد، چنانكه قبايل «اياد» و «حمير» نابود شدند.»

در ادبيات فارسى نيز تخت نشانه قدرت وحكومت است وواژگونى آن، نشانه نابودى وزوال قدرت مى باشد، صادق سرمد در باره فراعنه مصر مى گويد:

توتخت ديدى ومن بخت واژگون بر تخت تو عاج ديدى ومن مشت استخوان ديدم

مسلماً مقصود از تخت در اين نوع مكالمات، تخت چوبى وفلزى ومقصود از انهدام، واژگونى ونگونسارى ظاهرى آن نيست، بلكه جلوس بر تخت، نشانه عزت وعظمت ونگونسارى آن، كنايه از زوال دولت وحكومت است.

نكته اين كه عرش به كنايه از قدرت وسلطه قرار مى گيرد، اين است كه اميران وپادشاهان سابق، براى تدبير امور مملكت بر روى سريرى كه برآن عرش مى گفتند، قرار مى گرفتند ووزيران وياران ملك دور او حلقه مى زدند واو از همان نقطـه فرمانهاى خود را براى اداره امور كشور صادر مى كرد ومملكت از همانجا تحت رهبرى قرار ميگرفت، از اين جهت به مرور زمان عرش ويا جلوس بر عرش ويا استيلاى بر عرش، همگى كنايه از سلطه و قدرت گرديد.

٣ـ بيان مظاهر قدرت در آيات هفتگانه

همين طور كه ياد آور شديم، قرآن در هفت مورد از استواى خدا بر عرش سخن گفته ودر تمام اين موارد، سخن از مظاهر قدرت به ميان آمده است وما در ميان آيات هفتگانه، به نقلوترجمه دو آيه مى پردازيم، تا روشن شود كه چگونه اين جمله پوشيده با بيان مظاهر وقدرت است وآنگاه مقتضاى اين قراين، در تفسير وتبيين