فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٥ - تفاوت دو مكتب اشعرى وماتريدى

اكنون بايد از ابوزهره پرسيد: جايگاه اهل بيت كه قرآن، مودت آنها را بر مسلمانان لازم كرده [١] وپيامبر آنها رايكى از دو امانت گرانيها معرفى كرده است[٢] كجاست؟

هرمحقق آشنا به زندگى ائمه اهل بيت مى داند كه مسلك اهل بيت با هر چهار فرقه مغاير بوده ودر عين حال، سرسوزنى از كتاب و سنت وعقل، كنار نبوده اند. ودر حقيقت، تقسيم ابوزهره تقسيم ناروايى است كه به آن دست زده است.

٣ـ شيخ محمد زاهد كوثرى محقق معاصر، ماتريديه را به خوبى شناخته وآن را مكتبى ميان اشعرى و معتزلى معرفى كرده است.ولى مى گويد: اختلاف ميان اين دو مكتب لفظى است[٣].

محمد زاهد كوثرى، خود از فرقه ماتريديه پيروى مى كند هر چند به آن تظاهر نمى كند وبه نشر آثار اين فرقه پرداخته وبه حق محقق توانايى است كه توانسته است با تتبع زايد الوصف، آثار حشويه واهل الحديث و وهابيت را نقد كند، ولى در اين داورى، دچار عواطف شده وخواسته به تقريب اين دومكتب بپردازد تنها، آگاهى از يك تفاوت ميان اين دو مكتب، كافى است كه اين دو را، فرسنگها از هم جدا سازد وآن، مسأله حسن وقبح عقلى است كه «ماتريديه» مثبت آن، واشاعره منكر آن هستند وتنها بر همين اصل مسائل فراوانى از علم كلام، مبتنى است ودر هر حال، اين دو مكتب با هم اختلافاتى دارند. شيخ بزدوى مؤلف اصول دين كه از علماى قرن پنجم اسلامى است، اختلاف اين دو مكتب را به سه مسأله منحصر مى سازد.[٤]

كمال الدين بياضى، مسائل اختلافى دومكتب را مطرح كرده وآنها را به پنجاه