اديان شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٩
تقسيم بندى اوستا اوستا از پنج بخش زير، تشكيل شده است: ١- «يَسنه» يا «يَسنا» به معناى نيايش و ستايش، نام مهمترين بخش اوستا و مشتمل بر هفتاد و دو فصل است كه هر يك از آنها را «ها» يا «هات» يا «هائتى» گويند. گاهان پنج گانه، تنها قسمت منسوب به زرتشت در همين بخش اوستا، قرار دارد. برخى اوستا شناسان «يسنا» را از حيث محتوا به ٣ بخش تقسيم كردهاند: بخش اوّل، از هات ١ تا ٢٧ كه مناجات اهورا مزدا وديگر ايزدان است. بخش دوم، ازهات ٢٨ تا ٥٣ يا ٥٥ از گاتاها، كه اشعار موزونى است و در آنها اخلاقيّات و الهامات معنوى زرتشت، منعكس شده است. البتّه در وسط اين قسمت ازهات ٣٥ تا ٤٢ يك باره سرودهها قطع شده و به جاى آن، بحثى ديگر به نثر، شروع مىشود كه به «هفت هات» مشهور است و مشتمل بر ادعيه و ستايشهايى درباره اهورا مزداست و از آب، خاك و آتش در آن، سخن رفته است. بخش سوم از هات ٥٤ يا ٥٦ تا آخر كه آن نيز ستايش و مناجاتهايى از ايزدان است. «١» ٢- «ويسپَرَد» يا «ويسپَرَت»، به معناى همه سروران، مجموعهاى است از ملحقات يسنا، كه براى مراسم دينى، ترتيب داده شده و مشتمل بر ٢٤ فصل يا «كَردِه» به معناى فصل، قطعه يا بريده است. «٢» ٣- «ونديداد» يا «وىدَئِوداتَ»، كه تركيبى از سه جزء است: جزء نخست آن «وى» پيشوندى است كه بر بسيارى از نامها يا ريشه فعلهاى اوستايى آمده و معنى دورى و جدايى به آنها مىدهد و در فارسى به صورت «گُ» در بسيارى از واژهها، از جمله در گريختن و گسستن، باقى مانده است. جزء دوم آن «دَئِوَ» همان است كه در فارسى به صورت «ديو» به تنهايى و در تركيبهايى چند، ديده مىشود. «٣» جزء سوم آن «دَات» به معناى «سامان»، «نظم» و «قانون» است كه در فارسى «داد» و تركيبهاى آن را از همين ريشه داريم. «وى دَئِوَ داتَ» بر روى هم، به معنى «دادِدور دارنده ديو» يا «داد ديو ستيز»