براى همين، اين دوره را، دوره يونانى مآبى يا «هلنيسم» مى‌نامند. هر چند خود اسكندر، با يهوديان به خوبى رفتار كرده، و آن‌ها را در اجراى مراسم دينى شان آزاد گذاشت، ولى جانشينان سلوكى او (سلوكيان) در شام با آنان از در ناسازگارى در آمده، به شكنجه و آزار و كشتارشان پرداختند. نتيجه اين برخوردهاى خشن، موجب گشت تا كاهن زاده‌اى به نام «مكابوس» شورش كرده و با كمك يهوديان هم كيش خود از زير يوغ سلوكيان شام، آزاد شده و سلسله‌اى جديد به نام «مكابيان» را تأسيس كرد كه تا صد سال، دوام داشت. در دوره مكابيان، گرچه يهوديان از جنبه سياسى، مستقل بودند ولى از نظر فرهنگى، تحت نفوذ و سيطره انديشه‌هاى يونانى قرار داشتند. از اين رو، در دوران هلنيسم- كه دوران حكومت مكابيان هم در واقع جزوى از دوران هلنيسم محسوب مى‌شود- به خاطر چالش‌هاى جدّى كه در عقايد وباورهاى دينى يهوديان پديد آمد، و موجب تضارب آرا و بلكه اختلاف آشكار در باورها و عقايد آنان گشته بود، به تدريج، فرقه‌هاى سياسى- مذهبى با مبانى دينى- كلامى مستقل، پديدار شدند. برخى از اين گروه‌هاى مهمّ مذهبى يهود عبارتند از: ١ و ٢- فرقه‌هاى فريسيان و صدوقيان: در تمام سده‌هاى دوم واول پيش از ميلاد كه يهوديان به طور جدّى با انديشه‌هاى يونانى، مواجه شدند؛ به دو صورت از خود، واكنش نشان دادند، و دوفرقه سياسى- مذهبى مهمّ يهودى به نام «فريسيان» و «صدوقيان» با آرا و عقايد متفاوت بيش از ديگر فرقه‌ها، خود نمايى كردند. فرقه فريسيان، كه به معناى جداشوندگان و كناره گيران است، و بيشترين طرفدارانش هم، مردم فقير و كم در آمد بودند، در برابر يونانى مآبى (هلنيسم) ايستادگى كردند، و اصرار مى‌ورزيدند آداب مذهب يهود بايد آن طور كه در شريعت موسى مندرج است به صورت كامل به اجرا در آيد و نيز براى روايات شفاهى هم، اهمّيّت فراوانى قائل بودند. فرقه صدوقيان، كه منسوب به خاندانى از كاهنان «صدوق» (صدوق يا صادوق جدّ اعلاى كاهنان و احبار يهودى است)، و از طبقه ثروتمندان و اشراف بودند، تحت تأثير انديشه‌هاى يونانى، عقايد سنتى و عاميانه يهود را، مورد انكار قرار داده، و به روايات و