مقايسه شود، روشن مى‌شود كه متون اوستا بسيار كهن‌تر از زبان رايج عهد هخامنشيان مى‌باشد. به عنوان نمونه، واژه «اهورا مزدا» كه در كتيبه‌هاى هخامنشيان به همين شكل و به صورت مركّب آمده است، در متون اوستايى به شكل دو واژه مستقل و جدا از هم، ذكر شده است. گاهى اهورا- مزدا و زمانى در آغاز، مزدا و پس از آن اهورا- با فاصله- آمده است. زبان شناسان مى‌گويند براى تركيب و پيوند دو واژه و تبديل آن به يك واژه مستقل، صدها سال زمان لازم است. چنان كه همين كلمه «اهورا مزدا» پس از قرن‌ها در زمان ساسانيان، نخست به شكل «هور مزد» و «هرمزد» استعمال مى‌شده و سپس به شكل «هرمز» در آمده است. بنابراين، زبان و متون اوستا نمى‌تواند متعلق به قرن ششم پيش از ميلاد باشد و بسيار كهن‌تر از آن است. گواه ديگر اين كه زمان تولد زرتشت به حدود سال‌هاى ١٧٠٠ تا ١٥٠٠ پيش از ميلاد مى‌رسد، اين است كه زمان ظهور زرتشت پيش‌تر از ظهور حضرت موسى (ع) بوده است. زادگاه زرتشت: درباره محلّ تولد زرتشت نيز اختلاف است خود زرتشتيان، زادگاه وى را منطقه غرب ايران يعنى «آذربايجان» و برخى از محققّان هم «رى» و گروهى ديگر منطقه شرق ايران و «خراسان» ميدانند. «١» با اين حال همه اوستاشناسان در اين امر، اتفاق دارند كه منطقه نفوذ و رواج آيين زرتشت، شرق ايران است. «٢» با توجه به اتفاق محقّقان و اوستاشناسان درباره مكان رواج آيين زرتشت كه شرق و شمال شرقى ايران و نيز نواحى بلخ خوارزم مى‌باشد، و با توجّه به اين كه لهجه گاتاها- كه منسوب به زرتشت است- با لهجه آرياهاى غرب ايران به هيچ وجه يك سان نيست، بلكه با زبان مردم خوارزم قديم، شباهت دارد، بنابر اين دلايل و نيز دلايل زير، منطقه غرب ايران نمى‌تواند محلّ تولد زرتشت باشد: