نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٩٢
شديد امپرياليستها بر سر مستعمرات و سرزمينهاى تقسيم نشده مانند امپراتورى عثمانى مىدانند. «١» نقطه شروع جنگ جهانى اوّل قتل وليعهد اتريش و اولتيماتوم آن كشور به صربستان و بى اعتنايى به آن ازطرف صربستان، اعلان جنگ اتريش و سپس آلمان را عليه اين كشور به دنبال داشت. فرانسه، انگلستان و روسيه نيز اعلان جنگ كردند و بدين سان جنگ ميان قدرتهاى بزرگ معاصر آن دوران آغاز شد.
آلمان، عمدهترين كشور نظامى- صنعتى، هر چند در ماههاى نخست جنگ به پيروزيهايى دست يافت، امّا بتدريج كه متحدان آلمان رو به ضعف رفته و در مقابل، ايالات متحده آمريكا به متفقين پيوست، سرنوشت جنگ به نفع متفقين رقم خورد.
مهمترين وقايع دوران جنگ جهانى اوّل از وقايع مهم دوران جنگ، وقوع انقلاب كمونيستى در روسيه تزارى وايجاد حكومت سوسياليستى اتحاد جماهير شوروى بود كه آن كشور را از صحنه جنگ خارج كرد و با آلمان پيمان صلح بست.
آمريكا در سال ١٩١٧ وارد جنگ شد و باصدور اعلاميه چهارده مادهاى ويلسون، رئيس جمهور آمريكا، تمايل دولتهاى متحدين را به صلح جلب كرد، بگونهاى كه دولت آلمان بر اساس اين اعلاميه خواستار معاهده صلح شد. «٢» آثار و پيامدهاى جنگ جهانى اوّل جنگ در ابعاد مختلف، اروپا و جهان را دستخوش تغييرات ساخت. مهمترين اين تغييرات عبارت بود از: