نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٤٨
مىگذراندند.
الف- شكست امپراتورى روم:
دولت مسيحى امپراتورى روم شرقى سرزمينهاى وسيعى از آسيا، اروپا وآفريقا را در تصرف وسلطه خود داشت. رهبرى مذهبى اين امپراتورى بر عهده كليساى قسطنطنيه با مذهب ارتدوكس بود و امپراتور هراكليوس «١» قدرت را در دست داشت. سرزمينهاى تحت سلطه از اقوام و مذاهب مختلف تشكيل مىشد وعموم مردم به علت ظلم و جور حاكمان، ناراضى بودند.
مسلمانان براى رهايى اين سرزمينها در دوران رسول گرامى اسلام (ص) به دو حركت نظامى «مؤته» و «تبوك» دست زدند كه نشان دهنده قدرت اسلام و جهانى بودن اين آيين آسمانى بود.
رويارويى اصلى سپاه اسلام و روم در دوره فتوحات بزرگ اسلامى از سال دوازدهم هجرى آغاز مىشود. در طول هشت سال (١٢- ٢٠ ه. ق) سرزمينهاى مهم تحت سلطه امپراتورى مانند شام، فلسطين ومصر به دارالاسلام ملحق گرديد.
سپاه اسلام به فرماندهى ابوعبيده در سال دوازدهم هجرى راهى شام گرديد.
سال سيزدهم درجريان جنگ يرموك دروازههاى دمشق به روى مسلمانان گشوده شد.
بيت المقدس، اولين قبلگاه مسلمانان، پس ازمحاصره وجنگ در سال شانزدهم هجرى با امضاى عهدنامه صلح و تسليم اهالى شهر به تصرف مسلمانان درآمد. «٢» مصر در سال نوزدهم و بيستم هجرى به دست عمروبن عاص فتح شد. اين فتوحات ضربه بسيار سنگينى بر يكى از بزرگترين قدرتهاى آن عصر وارد آورد.
گفتنى است كه پيروزيهاى پى در پى مسلمانان در سرزمينهاى مسيحى تحت سلطه امپراتورى روم شرقى فقط با تكيه بر شمشير وجهاد نبوده است، بلكه درموارد زيادى- حتى طبق نوشته مورّخان غربى با استقبال مسيحيانى كه از ظلم امپراتورى به ستوه آمده بودند، همراه بوده است. علاوه بر آن، انتشار اخبار مربوط به حُسن برخورد