نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٦٢
سياست داخلى نظام جهانى ٧٤ ٢ - امپراتورى فرانسه ص : ٧٤ سازمان و تشكيلات حكومتى عثمانيان به صورت ديوانى «١» بود. ديوان مجموعه وزرا، امرا، وزير اعظم وپادشاه را در بر مىگرفت. تصميمات دولتى درديوان گرفته مىشد وبا امضاى پادشاه اجرا مىگرديد. مهمترين مقام ديوان پس از سلطان، «وزير اعظم» بود. امور لشكرى نيز در دست فرماندهى سپاه به نام «بيگلربيك» قرار داشت.
مقام وزارت به صورت موروثى در خاندانها دست به دست مىگشت. «٢» ارتش عثمانى از سازماندهى منظم و گسترده برخوردار بود، تا آنجا كه بسيارى از مورّخان، فتوحات عثمانى را مرهون سپاهيان و روحيه جنگجويى آنان به همراه تصميمات مدبّرانه سلاطين مىدانند.
فرهنگ وتمدن دراين امپراتورى چندان رشد قابل ملاحظهاى نداشته است، از آنجايى كه بيشتر نيرو و همّت پادشاهان در فتوحات يا نگهدارى آنها صرف مىشد، در زمينه پيشرفتهاى علمى، فنى وادبى تحوّل چشمگيرى رخ نداد.
رفتار با مليتهاى غير مسلمان كه تحت سلطه عثمانيان بودند مورد اختلاف شديد مورّخان عثمانى است. از سخت گيرى تركان و افزايش ماليات و آزار گرفته تا مهربانى و گذشت و مدارا كردن در منابع تاريخى ذكر شده است.
روابط خارجى روابط دولت عثمانى با امپراتورى بيزانس با فراز و نشيبهاى زيادى دست به گريبان بود.
عمدهترين ابزار برقرارى روابط آنها جنگ و شمشير بوده است كه ابتدا آن امپراتورى را در رده خراج گذاران عثمانيان قرار داد و سرانجام با فتح مركز آن به عمرش پايان داد.
دولتهاى بالكان نيز جنگهاى متعدّدى با عثمانيها داشتند كه سرانجام، عثمانيان به