مسلمانان با مردم سرزمينهاى فتح شده، نقش مهمى در تسليم آنان داشته است. «١» ب- شكست امپراتورى ايران:
سلسله ساسانيان نزديك به چهار قرن در ايران حكومت مى‌كردند. آخرين پادشاه اين سلسله يزدگرد سوّم بود. ايرانيان بر دين زرتشت بودند واز ستمهاى شاهزادگان وواليان حكومت به ستوه آمده بودند. دولت ايران درجنگهاى پى در پى با روميان واقوام مهاجم شمال ايران رو به ضعف و سستى گراييده بود. «٢» مهمترين جنگهايى كه به سقوط سلسله ساسانيان منجر شد، جنگ «قادسيه» و «نهاوند» بود. هنگامى كه سعدبن ابى وقاص سردار سپاه اسلام در قادسيه با رستم فرخزاد، سردار ايرانى، روبه رو شد تعداد افراد دوسپاه را هفت هزار سپاه عرب در مقابل سى هزار لشكر ايران ذكر كرده‌اند. «٣» اين جنگ كه در سال پانزدهم هجرى رخ داد، به كشته شدن سردار ايرانى و شكست قواى وى انجاميد و در سال بعد با تصرف مداين، پايتخت شاهان ساسانى، يزدگرد سوم فرارى شد.
جنگ نهاوند در سال ٢١ ه. ق مظهر آخرين تلاش پادشاه ساسانى براى حفظ تاج وتخت بود كه به پيروزى مسلمانان انجاميد. مسلمانان پيروزى در اين جنگ را «فتح الفتوح» نام نهادند و بعد از آن بتدريج، سراسر ايران به دارالاسلام ملحق شد.
پذيرش دين اسلام از سوى ايرانيان با رضا و رغبت آنان صورت گرفت و علت عمده آن تعاليم منطبق با فطرت اسلام بود كه ايرانيان زرتشت مذهب، شيفته آن گرديدند. «٤» فتح ايران از نظر سياسى بزرگترين پيروزى براى مسلمانان محسوب مى‌شد، زيرا يكى از بزرگترين مراكز فرهنگ وتمدن وقدرت در دست مسلمانان قرار گرفت و راه گسترش آيين اسلام در مشرق زمين، هموار گشت.