نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٧٦

سرانجام استعمارگران‌ استعماركهن پس از قرنها سلطه برملّتها عمرش به سر رسيد ودر نظام نوين نيمه دوّم قرن بيستم جايى براى روابط استعمارى قديم وجود نداشت.
دو عامل عمده موجب فروپاشى نظام استعمارى قديم:
١- بيدارى ملتهاو مبارزه و نبرد آنها براى كسب استقلال‌ ٢- درگيرى و رقابت بين استعمارگران و ضعف آنان‌ دهه ١٩٦٠ را دهه ريشه كن كردن استعمار در روابط بين المللى مى‌دانند، هرچند كه قدرتهاى عمده جهانى در نظام بين المللى جديد استعمار نو را براى حفظ برترى خود بر قرار كرده و از اين طريق «جهان سوم» را تحت كنترل خود در آوردند.