نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٩٣
١- فروپاشى امپراتوريهاى بزرگ امپراتوريهاى آلمان، اتريش، مجارستان، روسيه و عثمانى تا قبل از ١٩١٤ مركز ثقل قدرت و سياست بين الملل بودند ولى بعد از جنگ جهانى اول از تجزيه آنها دولتهاى كوچكترى تأسيس شد. از تجزيه امپراتورى آلمان، كشورهاى لهستان و چكسلواكى به وجود آمده تجزيه روسيه تزارى، موجب جدا شدن كشورهاى حوزه بالتيك (ليتونى- استونى- ليتوانى) و بخش اوكراين گرديد. امپراتورى اتريش- مجارستان نيز به دو كشور مستقل اتريش ومجارستان تبديل شد و سرزمين بوسنى هرزگوين نيز از اتريش جدا و ملحق به يوگسلاوى گرديد. تجزيه امپراتورى عثمانى، بنيان دولتهاى عربى يعنى سوريه، لبنان، عربستان سعودى و ... را به همراه داشت هر چنداين كشورها از آن تاريخ تا بعد از جنگ جهانى دوم جزو مستعمرات يا تحت الحمايههاى انگليس يا فرانسه بودند.
٢- ضعف قدرت اروپا قاره كوچك اروپا به مدّت چندين قرن اداره روابط بين المللى را بر عهده داشت. جنگ جهانى اول سرآغاز افول تمدن اروپا و خارج شدن قدرت جهانى از اين قاره مىباشد. ورود آمريكا به جنگ و پيروزى متفقين، اين كشور را در آستانه قدرت برتر قرار داد.
٣- تغييرات در زندگى اجتماعى سياسى- اروپا زندگى اجتماعى در اروپا دچار دگرگونيهاى عمده شد.
«ميليونها كشته و ميليونها زخمى و بيكار و قبل ازهر چيز بيهودگى جنگ بر روان مردم اثر گذاشت وآنها را نسبت به قيود اخلاقى بى اعتنا ساخت. مشاركت زنان در امور اجتماعى و استقلال اقتصادى آنها نيز تأثيرات زيادى در روابط اجتماعى وخانوادگى بر جاى نهاد و هنر نيز از ين رهگذر بى بهره نبود.» «١» زندگى سياسى اروپائيان نيز دستخوش تغييرات گشت. پيش ازجنگ پايه نظام سياسى آنان را نظام اشرافى وحكومت سلطنتى تشكيل مىداد، امّا پس از آن اروپا شاهد نظام جمهورى بر اساس دموكراسى است كه اغلب در كشورهاى مغلوب روى كار آمدند. «٢»