نظام جهانى - جمالی، حسین - الصفحة ٥٨
انحطاط وسقوط خلافت عباسى عوامل بسيارى موجب انحطاط وسقوط دولت عباسى شد. ظلم و جور بيش از حد دست اندركاران حكومت، نفوذ تركان و بى كفايتى و تفرقه ميان زمامداران سرزمينهاى اسلامى، عياشى و فساد دربار همراه با حيف و ميل بيت المال و روى آوردن به كاخهاى پر زرق و برق ومراسم تشريفاتى از جمله اين عوامل است.
خلفاى عباسى دوره دوم، براى حفظ جان و موقعيت خود تركان را در دستگاه خلافت استخدام كردند. آنان پس از آنكه قدرت سياسى- اجتماعى كسب كردند، به «اميرالامرايى» «١» تبديل شدند كه براى خليفه فقط منصب خلافت را باقى گذاشته بودند.
نهضتها و شورشها در سراسر سرزمينهاى اسلامى گسترش يافت و حكومتهاى مستقل پديد آمد. حكومت آل بويه كه بر قسمتى از ايران فرمانروايى داشتند حتّى به دلخواه خليفه را نصب و تغيير مىدادند.
دولت عباسيان به سال ٦٥٣ هجرى با حمله مغول متلاشى شد و در پى آن عثمانيان كه از تركان دوره «اميرالامرايى» بودند، بر تخت سلطنت تكيه زدند و پس از شكست دادن خلفاى عباسى، عنوان خلافت برخود روا داشتند و به «خلفاى عثمانى» مشهور شدند.
امپراتورى عثمانى تركان و اسلام ورود سپاهيان اسلام به ماوراءالنهر «٢» و برخورد با اقوام ترك «٣» نخستين مرحله