دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٠٩٦
| بنجرمسين جلد: ١٢ شماره مقاله:٥٠٩٦ |
بَنْجَرْمَسين، شهر و بندري در جنوب شرقى استان كاليمانتان جزيرة بورنئو
نك: ه د، ٠/٤٨. اين شهر در و ٨ عرض جنوبى و ١٤ و ٥ طول شرقى در ملتقاي
رودخانههاي باريتو و مارتاپورا واقع است ٢ ؛ EI«اندونزي...». وسعت بنجرمسين
٤٥ ،٠٨ كم است «دائرة المعارف...»، .VI/٨٣
بنجرمسين از سلطاننشينهاي اندونزي بود كه تا زمان از ميان رفتن دولت
هندوي ماجاپاهيت خراجگزار اين دولت بود. در اوايل سدة ٠ق/٦م، اين
سلطاننشين دستخوش آشوبهاي داخلى شد و از دولت اسلامى جاوه كمك خواست.
دولت جاوه دادن كمك را به پذيرش اسلام از سوي بنجرمسين مشروط كرد، و در
نتيجه سلطان بنجرمسين و اتباعش در حدود سال ٢٧ق/٥٢١م اسلام آوردند اسعدي،
/٩٠؛ آرنلد، .٣٩٠-٣٩١
در سدة ٧م دولت هلند براي تسلط بر تجارت ادوية بنجرمسين كوشيد تا اين سرزمين
را زيرنفوذ خود گيرد. پس از برخوردهاي نظامى بين طرفين، سلطان بنجرمسين در
٠٤٥ق/٦٣٥م و سپس در ٠٧٥ق/ ٦٦٤م قراردادهاي انحصاري با هلند منعقد كرد، اما
هر دو آنها نقض شد و هلنديها اين سلطاننشين را ترك گفتند هال، .٤٩١ با اين
همه، در اوايل سدة ٩م هلنديها بار ديگر به آنجا بازگشتند و سلطان بنجرمسين
بخشهايى از قلمرو خود را در ٢٣٢ق/٨١٧م و بخشهاي ديگري را در ٨٢٦م به دولت
هلند واگذار كرد ريكلفس، ١٨. بروز منازعاتى در بنجرمسين ميان سلطان و
معدنچيان و ايجاد شورش بهانهاي به دست هلنديها داد تا در امور اين
سلطاننشين مداخله، و سرانجام خاك آن را ضميمة مستملكات خود كنند. هلند در
٢٧٧ق/ ٨٦٠م رسماً سلطنت بنجرمسين را ملغا، و حاكميت استعماري را در آنجا
اعلام نمود، ولى مقاومتهاي پراكندة مردم تا ٣٢٣ق/٩٠٥م ادامه يافت همو،
١٨-١٩؛ هال، .٥٤٦
بهسبب باتلاقى بودن زمينها و طغيان آبرودها بسياري از ساختمانهاي اين شهر
بر روي ستونها يا شناورهايى در آب ساخته شده است «اندونزي»؛ آمريكانا،
.III/١٤٠ بنجرمسين حدود ٢ كم از دريا فاصله دارد و دستيابى كشتيهاي اقيانوس
پيما به آن از طريق رودخانة باريتو انجام مىگيرد هارجونو، .٤٠ وجود منطقة
باتلاقى گسترده در پيرامون بنجرمسين كه ناشى از وجود رودخانهها و آبراهه
هاي بسيار در اطراف آن است، ساختن راههاي ارتباطى را در مناطق ساحلى
غيرممكن مىسازد، و بنابراين، در ساختن راه ارتباطى بنجرمسين به باليكپاپان
از طريق تنجونگ، از كوهپايهها بهره گرفته شده است. وجود اين رودخانهها و
باتلاقها سبب مىشود كه آب شور به آب آشاميدنى شهر نفوذ كند و اين در فصل
خشك، شهر را دچار كمبود آب آشاميدنى مىسازد هارجونو، .٣٩
بنجرمسين يكى از ٠ شهر مهم اندونزي است و از نظر صادرات و واردات و مركزيت
امور تجاري داراي اهميت است نك: اندونزي، گذشته...، ؛ اندونزي، . جمعيت
بنجرمسين بنا بر سرشماري ٩٧٧م ٦٦ ،٤٦نفر است «اندونزي».
مآخذ: اسعدي، مرتضى، جهان اسلام، تهران، ٣٦٦ش؛ اندونزي، دفتر مطالعات
سياسى و بينالمللى وزارت امور خارجه، تهران، ٣٧٢ش؛ اندونزي، گذشته و
آينده، ادارة اطلاعات سفارت جمهوري اندونزي، تهران؛ ريكلفس، م.ك.، تاريخ
جديد اندونزي، ترجمة عبدالعظيم هاشمى نيك، تهران، ٣٧٠ش؛ نيز:
Americana; Arnold, T.W., The Preaching of Islam, Delhi, ١٩٨٤; EI ٢ ;
Enciclopedia Italiana, Rome; Hall, D.G.E., A History of South-East Asia, London,
١٩٦٤; Hardjono, J., Indonesia, Djakarta, ١٩٧١; X Indo- nesia... n , Greatest
Cities, w.w.w. greatestcities. com/Asia/Indonesia/
Banjarmasin_Bandjarmasin_city.htm.
پرويز امين