دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٠٩٣
| بناورت جلد: ١٢ شماره مقاله:٥٠٩٣ |
بِناوِرْت د ٧٩ق/٠٨٦م، لقب ابن عباد، رهبر مسلمانان سَرَقوسه واقع در
جنوب شرقى صِقِليه در رويارويى با حملة نُرمانها. تاريخنگاران اروپايى نام
او را به صورتهاي مختلف ثبت كردهاند نك: ٢ ، EIاما در منابع كهن اسلامى به
او اشاره نشده است. بناورت احتمالاً نياي محمد بن عباد بوده است كه يك
قرن و نيم بعد شورش مسلمانان صقليه برضد فردريك دوم را رهبري كرد. اندك
اطلاعاتى كه دربارة بناورت در دست است، تنها از طريق دشمنانش - كه شجاعت و
مهارت او را در فرماندهى و فنون جنگى ستودهاند - برجاي مانده است نك:
عباس، ٣١-٣٢؛ ٢ .EIبرخوردهاي او با نرمانها از ٦٤ق/٠٧٢م آغاز شد. پيش از آن،
كنت راجر كه از سوي بُدوئن شاهِ صليبىِ بيتالمقدس به قلوريه واقع در
جنوب ايتاليا فرستاده شده بود تا در فتح آنجا به برادر خود ياري رساند
بريتانيكا، ؛ VIII/٦٣٤ نيز نك: مقريزي، /٢٥، با همكاري ابن ثُمنه، فرمانرواي
سرقوسه و قطانيه واقع در سواحل شرقى صقليه، رفتهرفته از قلوريه به صقليه
راه يافته بود ابن اثير، ٠/٩٦- ٩٨؛ عبدالحميد، /٩١- ٩٢.
بناورت در ٦٧ق كنت راجر را - كه فرمانده نرمانها بود - در نزديكى قطانيه
شكست داد و حدود سال بعد ٧٤ق/٠٨١م موفق شد فرمانرواي آنجا را كه از سوي
كنت راجر گمارده شده، و از اسلام به مسيحيت گرويده بود، با وعدهها و
هدايايى به طرف خود جلب كند و قطانيه را موقتاً به تصرف درآورد احمد، ٢؛
عباس، همانجا؛ نُرويچ، .٢٥٤-٢٥٥ وي در ٧٧ق/٠٨٤م به قصد تسخير قلوريه
شهرهايى از جمله نقطره را مورد تاخت و تاز قرار داد و صومعة رُكّاداسينو را
اشغال كرد و راهبههاي آن را به اسارت گرفت عباس، همانجا؛ ٢ ؛ EIنرويچ، ٢٩٧
.٢٥٥, اين حادثه مسيحيان را برضد او برانگيخت و راجر با استفاده از اين فرصت
بخشهايى از صقليه را كه هنوز در اختيار مسلمانان بود، تصرف كرد. سرانجام،
صقليه در ٨٤ق/٠٩١م تماماً به تصرف نرمانها درآمد احمد، ٢ -٣؛ محمداحمد، /٠،
حاشية . آخرين نبرد بناورت و راجر در ٧٩ق در دريا و نزديك سواحل سرقوسه رخ
داد. بناورت در اين نبرد شكست خورد و خود نيز در دريا غرق شد عباس، همانجا؛ ٢
؛ EIنرويچ، .٢٥٧ پس از مرگ او، همسر و پسرش به اتفاق برخى از بزرگان
مسلمان از معركه گريختند. ابنحمديس اين واقعه را به نظم كشيده، ولى از
بناورت ياد نكرده است ص ٣؛ نرويچ، همانجا؛ آماري، ؛ II/٣١٤ عباس، ٣١، حاشية
.
مآخذ: ابن اثير، الكامل؛ ابن حمديس، عبدالجبار، ديوان، به كوشش احسان
عباس، بيروت، ٩٦٠م؛ احمد، عزيز، تاريخ صقلية الاسلامية، ترجمة امين توفيق
طيبى، الدار العربية للكتاب، ٩٨٠م؛ عباس، احسان، العرب فى صقلية، بيروت،
٩٧٥م؛ عبدالحميد، سعد زغلول، تاريخ المغرب العربى، اسكندريه، ٩٩٠م؛ محمد
احمد، محمدحلمى، حاشيه بر اتعاظ الحنفاء نك: هم مقريزي؛ مقريزي، احمد، اتعاظ
الحنفاء، به كوشش محمدحلمى محمد احمد، قاهره، ٣٩٠-٣٩٣ق؛ نيز:
Amari, M., Biblioteca Arabo-Sicula, Torino/Rome, ١٨٨١; Britannica, ١٩٧٨; EI ٢ ;
Norwich, J.J., The Normans in the South, London, ١٩٦٧.
نوشين صاحب