انحراف داشته باشد. دستانت را كاملًا بر زمين بگستران و [پس از سجده‌] به سوى خود باز گردان و اگر زير آنها پارچه‌اى بود، اشكالى ندارد، گر چه به زمين رساندنشان بهتر است، و در سجده، انگشتانت را از هم باز نكن؛ بلكه به هم بچسبان.

هنگامى كه براى تشهّد نشستى، زانوانت را به زمين بچسبان و كمى ميانشان را باز كن، و روى پاى چپت بر زمين و روى پاى راستت بر كف پاى چپت باشد و سرينت و نيز سر انگشت شست پاى راستت بر زمين باشد و هيچ گاه بر هر دو پايت منشين كه به تو آزار مى‌رساند و نيز [با نشيمنگاه‌] بر زمين منشين كه بخشى از تنت بر بخشى ديگر قرار مى‌گيرد و نمى‌توانى براى تشهّد و دعا تحمّل كنى.

٦٥٣. الكافى‌- به نقل از حمّاد بن عيسى-: روزى امام صادق عليه السلام به من فرمود: «اى حمّاد! آيا مى‌توانى خوب نماز بخوانى؟».

به امام گفتم: اى سَرور من! كتاب حريز را كه در باره نماز است، در حافظه دارم.

فرمود: «عيبى ندارد، اى حمّاد! برخيز و نماز بخوان».

در برابر ايشان برخاستم و نماز را رو به قبله شروع كردم. به ركوع رفتم و سجده كردم. امام فرمود: «اى حمّاد! نيكو نماز نمى‌خوانى! چه قدر زشت است فردى از شما شصت يا هفتاد سال بر او بگذرد و يك نماز با آداب و حدود كامل نخواند!».

در خود، احساس خوارى كردم و به ايشان گفتم: فدايت شوم! نماز را به من بياموز.

امام عليه السلام برخاست، رو به قبله ايستاد و هر دو دستش را بر روى ران خويش نهاد، در حالى كه انگشتانش بسته بود و دو پاى خود را نزديك هم قرار داد، به گونه‌اى كه ميان دو پايش به اندازه سه انگشت باز فاصله بود و انگشتان پا را رو به قبله نگاه داشت و آنها را از قبله منحرف نساخت و با فروتنى تكبير گفت. سپس حمد و «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را شمرده خواند. آن گاه به اندازه يك نفس، در همان حال ايستادن، درنگ كرد. سپس دو دست خود را تا رو به روى صورت بالا آورد و در همان حال ايستاده، تكبير گفت.

آن گاه به ركوع رفت و با دستانى كه انگشتانش باز بود، زانوى خود را گرفت و زانو را به عقب داد تا اين كه پشت ايشان كاملًا صاف شد، به گونه‌اى كه به سبب صافى پشت و