شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٦ - پژوهشى در باره چگونگى تشريع نماز در اسلام

پژوهشى در باره چگونگى تشريع نماز در اسلام‌[١]

نماز، نماد عبادت و جلوه عبوديت مؤمنان در برابر خداى خويش است و در همه اديان توحيدى‌[٢] و حتى آيين‌هاى غير توحيدى،[٣] به شكل‌هاى گوناگونى وجود داشته است. نماز در حجاز و جزيرة العرب نيز شناخته شده بوده و برگزار مى‌شده است، اگر چه به تعبير قرآن، برخى اعراب جاهلى به جاى نماز، تنها دست‌افشانى مى‌كرده و آواز مى‌خوانده‌اند.[٤]

افزون بر اين، وجود اديان ابراهيمى در عربستان و باقى ماندن نسل ابراهيم عليه السلام و فرزندان اسماعيل عليه السلام در مكّه نيز مى‌توانند اين احتمال را تقويت كنند كه برخى افرادِ معتقد به دين حنيف ابراهيم، نماز را مى‌شناخته و چه بسا آن را بر پا مى‌داشته‌اند.[٥]

در اين ميان، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نيز كه از آغاز زندگى از فيض همراهى فرشته بزرگ الهى و موهبت راه‌نمايى خداوند، برخوردار[٦] و از نسل ابراهيم و اسماعيل و داراى‌

[١]. اين پژوهش توسط استاد ارجمند جناب آقاى عبدالهادى مسعودى نگارش يافته است.

[٢]. ر. ك: ص ٣١( پژوهشى درباره نماز در امّت‌هاى پيشين).

[٣]. ر. ك: المفصل فى تاريخ العرب قبل الاسلام: ج ٦ ص ٣٣٧.

[٤]. ر. ك: انفال: آيه ٣٥.

[٥]. براى آگاهى بيشتر، ر. ك: الكافى: ج ٤ ص ٢١٠ ح ١٧ و ص ٢١٢ ح ١٩.

[٦]. امام على عليه السلام:« و لَقَد قَرَنَ اللَّهُ بِهِ صلى الله عليه و آله مِن لَدُن أن كانَ فَطيماً أعظَمَ مَلَكٍ مِن مَلائِكَتِهِ يَسلُكُ بِهِ طَريقَ المَكارِمِ ومَحاسِنَ أخلاقِ العالَمِ لَيلَهُ وَ نَهارَهُ؛ از دورانى كه او( پيامبر صلى الله عليه و آله) از شير گرفته شد، خداوند متعال، بزرگ‌ترين فرشته از فرشتگانش را همراهش كرد تا شب و روز به راه بزرگوارى‌ها و خوى‌هاى نيكوى جهان ره‌نمونش گردد»( نهج البلاغه: خطبه ١٩٢).