شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١ - ١/ ٢ تشريع نماز در اسلام

مكّه نزد پيامبر آمد و پاشنه پايش را در گوشه‌اى از درّه به زمين كوبيد. چشمه‌اى جوشيد. جبرئيل وضو ساخت و پيامبر صلى الله عليه و آله وضو گرفت و نماز ظهر را خواند و آن نخستين نمازى بود كه خداوند متعال واجب كرد.

١٤. المناقب‌، ابن شهرآشوب: در مدّتى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در مكّه بود، هيچ عبادتى تشريع نشد، مگر طهارت و نماز كه بر او، واجب و براى امّت، سنّت (مستحبّ مؤكّد) بود. پس از معراج و در سال نهم بعثت، نمازهاى پنجگانه واجب شد. پس از هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه و در شعبان سال دوم هجرت، روزه واجب گشت، قبله تغيير كرد و زكات روزه (فطريه) و نماز عيد، واجب شد. فريضه نماز جمعه در سال نخست هجرت نيز جاى‌گزين نماز ظهر روز جمعه شده بود. سپس زكات دارايى‌ها واجب شد. پس از آن، حج و عمره و حلال و حرام و امور ممنوع و مجاز و استحباب و كراهت و نيز جهاد و ولايت امير مؤمنان عليه السلام مقرّر شدند.

١٥. امام صادق عليه السلام‌- در بيان چگونگى تشريع نماز در شب معراج، پس از فرمان خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله تا از آب جارى شده از پايه عرشش وضو بگيرد-: سپس خداوند فرمود:

«اى محمّد! به حجر الأسود، رو كن و به تعداد حجاب‌هاى من، تكبير بگو» و به همين دليل، در آغاز نماز، هفت تكبير مى‌گويند؛ زيرا حجاب‌ها هفت عددند، «و چون حجاب‌ها كنار رفتند، قرائت را آغاز كن» و از همين جا بود كه تكبير آغازين، رسم شد و چون حجاب‌ها سه طبقه بودند، به تعداد نورهاى نازل شده بر محمّد، تكبير آغازين سه بار شد و به همين دليل، هفت تكبير [پيشين‌] و سه تكبير آغازين داريم.

و هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله از تكبير و آغاز نماز فارغ شد، خداوند عز و جل فرمود: «پس مرا با اسمم بخوان». از اين رو، «بسم اللَّه الرحمن الرحيم؛ به نام خداى بخشنده مهربان»