شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٧ - پژوهشى در باره چگونگى تشريع نماز در اسلام

فطرت حنيف و سرشتى پاك بوده،[١] بى ترديد، بندگى خويش را به گونه‌اى به درگاه خداى يكتا ابراز مى‌نموده است. اگر چه هيچ سندى، عبادت و يا حضور ايشان را در كنيسه و كليسايى گزارش نكرده است، اما امام على عليه السلام حضور منظّم و سالانه ايشان را در غار حرا خبر داده‌[٢] كه به احتمال فراوان، گونه‌اى ارتباط نهان با خداى رحمان و تفكّر و ذكر و عبادت بوده است. اين ارتباط، اندكى پيش از بعثت و در سى و هفت سالگى پيامبر صلى الله عليه و آله به اوج رسيد و رؤياهاى راستين و بشارت‌هاى جبرئيل، ايشان را آماده دريافت وحى و انجام فرائض الهى نمود. بنا به گزارش ابن شهرآشوب، پيامبر صلى الله عليه و آله در اين دوره، وضو و ركوع و سجود را آموخت. همچنين در چهل سالگى و همزمان با بعثت، حدود نماز را فرا گرفته؛ از آن پس، آن را به صورت دو ركعتى و بى آن كه محدود به وقت خاصى باشد، به جا مى‌آورد.[٣] دو يار وفادار پيامبر صلى الله عليه و آله، امام على عليه السلام و خديجه كبرا عليها السلام- كه از همان آغاز بعثت به او گرويده بودند- نيز نماز را از ايشان آموختند. برخى گزارش‌ها از همراهى مكرّر آن دو در برپايى نماز به همراه پيامبر صلى الله عليه و آله در مكّه و يا درّه‌ها و مخفيگاه‌هاى اطراف آن حكايت دارند، تا آن جا كه مكّيان و ديگران آنها را ديده و به تدريج، خبر آن در شهر پيچيده است.[٤]

[١]. براى آگاهى از دين پيامبر صلى الله عليه و آله پيش از بعثت، ر. ك: الصحيح من سيرة النبىّ الأعظم: ج ٢ ص ١٩٥.

[٢]. امام على عليه السلام:« لَقَد كانَ يُجاوِرُ فى كُلِّ سَنَةٍ بِحَراءَ فَأَراهُ وَ لا يَراهُ غَيرى؛ او( پيامبر صلى الله عليه و آله) هر ساله در[ غار] حرا سكنا مى‌گزيد و من وى را مى‌ديدم و جز من كسى او را نمى‌ديد»( نهج البلاغه: خطبه ١٩٢).

[٣]. ر. ك: ح ١١.

[٤]. ر. ك: المناقب، ابن شهرآشوب: ج ٢ ص ١٤( به نقل از تفسير يعقوب بن سفيان).