شناخت نامه نماز - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١٥ - ٧/ ٢ رازهاى اذان
هر گاه مؤذّن بگويد: «اللَّه أكبر، اللَّه أكبر»، در واقع مىگويد: خدايا! تو بر آنچه مىگويم، گواهى. اى امّت محمّد! وقت نماز رسيده است. پس آماده شويد و كار دنيا را وا نهيد.
هر گاه بگويد: «أشهد أن لا إله إلّااللَّه»، در واقع مىگويد: اى امّت محمّد! من خدا و فرشتگان او را گواه مىگيرم كه شما را به فرا رسيدن وقت نماز، آگاه مىسازم. پس فقط به نماز بپردازيد.
هر گاه بگويد: «أشهد أنّ محمّداً رسول اللَّه»، در واقع مىگويد: خداوند و فرشتگانش مىدانند كه من، شما را از فرا رسيدن وقت نماز آگاه ساختم. پس فقط به نماز بپردازيد كه آن، براى شما بهتر [از هر كارى] است.
هر گاه بگويد: «حىّ على الصلاة»، در واقع مىگويد: اى امّت محمّد! [اسلام،] دينى است كه خدا و پيامبر او آن را براى شما پديد آوردند. پس، آن را تباه نكنيد؛ بلكه به آن بپردازيد تا خداوند، شما را بيامرزد. به نمازتان بپردازيد كه نماز، ستون دين شماست.
هر گاه بگويد: «حَىَّ عَلَى الفَلاحِ»، در واقع مىگويد: اى امّت محمّد! خداوند، درهاى رحمت را به روى شما گشوده است. پس برخيزيد و سهم خود را از رحمت برگيريد تا در دنيا و آخرت سود ببريد.
هر گاه بگويد: «اللَّه أكبر، اللَّه أكبر»، در واقع مىگويد: بر خويشتن رحم آوريد؛ زيرا كارى باارزشتر از نماز براى شما سراغ ندارم. پس فقط به نمازتان بپردازيد، پيش از آن كه پشيمانى دامنگيرتان شود.
هر گاه بگويد: «لا إله إلّااللَّه»، در واقع مىگويد: اى امّت محمّد! بدانيد كه من امانت هفت آسمان و هفت زمين را به گردن شما نهادم. اگر مىخواهيد، روى آوريد و اگر مىخواهيد، پشت كنيد، كه هر كس نداى مرا اجابت كند، سود برده است و هر كس نداى مرا اجابت نكند، به من زيانى نمىرساند.
٦٥٦. امام حسين عليه السلام: در مسجد نشسته بوديم كه مؤذّن، بالاى مناره رفت و گفت: «اللَّه أكبر، اللَّه أكبر». در اين هنگام، امير مؤمنان على بن ابىطالب عليه السلام، گريست و ما نيز با گريه او گريستيم. چون مؤذّن اذانش را تمام كرد، فرمود: «آيا مىدانيد كه مؤذّن چه مىگويد؟».