شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦٥ - ٦/ ٥ - ٥ دعا در ركوع و سجود

«سبحان ربّى الأعلى و بحمده»؟

فرمود: «اى هشام! ... شبى كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به معراج بردند و به اندازه فاصله دو خم كمان يا كمتر، از خدايش فاصله داشت ...، هنگامى كه عظمت خداوند به يادش آمد، چهار ستون بدنش به لرزه آمد و بر زانوانش خم شد و به گفتن" سبحان ربّى العظيم و بحمده" آغاز كرد، و هنگامى كه از ركوعش راست برخاست و به خداوند در مرتبه‌اى والاتر نگريست، سر فرود آورد و آغاز به گفتن" سبحان ربّى الأعلى و بحمده" كرد و هنگامى كه آن را هفت بار گفت، از آن بيم و هراس آرام گرفت. از اين رو، سنّت، اين شد.

٥٧٤. امام رضا عليه السلام: اگر گفته شود: «چرا تسبيح و ركوع و سجود، واجب شده است؟»،[١] گفته مى‌شود: به چند علّت، از جمله اين كه بنده با افتادگى و فروتنى و بندگى و پارسايى و خوارى و سرشكستگى و تواضع و نزديكى به پروردگارش، به تقديس و تمجيد و تنزيه و بزرگداشت و سپاس‌گزارى آفريننده و روزى دهنده‌اش مى‌پردازد، و براى اين كه تسبيح و سپاس‌گزارى نيز بكند، همان گونه كه تكبير و تهليل كرده است.

همچنين دل و ذهنش را به ياد خدا مشغول دارد و فكر و خيال و آرزوهايش، او را به سوى غير خدا نكشاند.

٦/ ٥- ٥ دعا در ركوع و سجود

٥٧٥. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: همانا من از قرائت [قرآن‌] در ركوع و سجود، نهى شدم. پس در ركوع، خداوند را بزرگ بشماريد و در سجود، بسيار دعا كنيد، كه سزاوار برآورده شدن براى شماست.

[١]. در عيون أخبار الرضا عليه السلام، چنين آمده است:« چرا تسبيح در ركوع و سجود، واجب شده است؟» و اين، درست‌تر مى‌نمايد.