شناخت نامه نماز - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١ - پژوهشى در باره نماز در امتهاى پيشين
پژوهشى در باره نماز در امّتهاى پيشين[١]
نماز به عنوان ستون دين اسلام، نماد ديندارى و عبوديت است. اين ستون استوار در همه اديان آسمانى، مورد توجّه بوده و تنها شكل و آداب و يا مقدار آن تفاوت داشته است. آيات و احاديث متعدّدى، تشريع نماز (وضع شدن قانون نماز) را در اديان پيشين اثبات مىكنند و نوشتههاى موجود در عهد عتيق و جديد (تورات و انجيل) نيز به روشنى از وجود آيين نماز در اديان يهود و مسيحيت خبر مىدهند. هر چند اسناد در دسترس، تصوير دقيق و كاملى از نماز در آيينهاى پيشين ارائه نمىدهند، اما نشان دهنده استمرار وجودى آن در آيين همه پيامبران اند. پيش از اين، متن آيات و احاديثى كه بر اين موضوع دلالت دارند، ارائه شد و در اين جا تنها به چكيده و نتيجه نهايى آنها اشاره مىكنيم.
قرآن كريم در سوره مريم به روشنى وجود نماز را در امّتهاى متعدّدى نشان مىدهد.[٢] همچنين روايت كلينى[٣] از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نشان از نماز خواندن يهوديان و مسيحيان دارد. افزون بر اين مىتوان احاديثى مانند «وَ هِىَ مِنهاجُ الأَنبِياءِ»[٤] و «لا خَيرَ
[١]. اين پژوهش توسط استاد ارجمند جناب آقاى عبدالهادى مسعودى نگارش يافته است.
[٢]. مريم: آيه ٥٨- ٥٩.
[٣].« نَوِّروا بُيوتَكُم بِتِلاوَةِ القُرآنِ و لا تَتَّخِذوها قُبوراً كَما فَعَلَتِ اليَهودُ و النَّصارى، صَلَّوا فِى الكَنائِسِ وَ البِّيَعِ و عَطَّلوا بُيوتَهُم؛ خانههايتان را با تلاوت قرآن نورانى سازيد و آنها را همچون يهود و نصارا گورستان نكنيد. آنان[ فقط] در كنيسهها و كليساها نماز مىخواندند و خانههاى خود را[ از بركات نماز] بىبهره مىساختند»( الكافى: ج ٢ ص ٦١٠ ح ١).
[٤]. ر. ك: ح ١١١.