شناخت نامه نماز

پيشگفتار

ويژگىهاى نماز

نقش نماز در تكامل انسان

عبادت، حكمت خلقت انسان

ياد خدا، روح همه عبادات

جامعترين دستاورد ياد خدا

نماز، كاملترين جلوه ياد خدا

حكمت اجمالى نماز

حكمت تفصيلى نماز

برترين بركات نماز

بالاتر از لذايذ مادى

لذتبخشتر از بهشت!

تصويرى زيبا از اسرار نماز

رمز خودسازى و سازندگى

قدردانى و سپاس

فصل يكم تشريع نماز

1/ 1 نماز در امتهاى پيشين

پژوهشى در باره نماز در امتهاى پيشين

نماز در روزگار آدم عليه السلام

نماز در روزگار ادريس عليه السلام

نماز در روزگار نوح عليه السلام

نماز در روزگار ابراهيم عليه السلام

نماز در روزگار فرزندان ابراهيم عليه السلام

نماز در روزگار موسى عليه السلام

نماز در روزگار پيامبران بنى اسرائيل

نماز در روزگار عيسى عليه السلام

1/ 2 تشريع نماز در اسلام

پژوهشى در باره چگونگى تشريع نماز در اسلام

تشريع نمازهاى پنجگانه

1/ 3 تبيين نماز به وسيله پيامبر(ص)

1/ 4 وجوب نماز

1/ 5 گونههاى تشريع شده نماز

1/ 6 نمازهاى واجب در شبانهروز

1/ 7 حدود نماز

1/ 8 وقتهاى نماز

سخنى در باره اوقات نمازهاى پنجگانه

فصل دوم ويژگىهاى نماز

2/ 1 بهترين دستور

2/ 2 سفره مهمانى خدا

2/ 3 روشنى چشم پيامبر(ص) و امتش

2/ 4 زيور اسلام

2/ 5 نشانه مسلمانى

2/ 6 نخستين فريضه خدا

2/ 7 نخستين آموزشى كه بر هر مسلمان واجب است

2/ 8 نخستين مورد در محاسبه

توضيحى در باره نخستين پرسش پس از مرگ

2/ 9 آخرين وصيت پيامبر(ص)

2/ 10 نور و دليل

2/ 11 ترازو و پيمانه

2/ 12 پيشواى كارها

2/ 13 و اين چند ويژگى

فصل سوم حكمت نماز

3/ 1 ياد خدا

3/ 2 بازدارى از فساد

3/ 3 پيراستن از كبر

3/ 4 برپايى دين

3/ 5 زنده داشتن قرآن

فصل چهارم بر پا داشتن نماز

4/ 1 تأكيد بر به پا داشتن نماز

4/ 2 پاسدارى از حدود و وقتهاى نماز

4/ 3 فرمان دادن خانواده به نماز

4/ 4 فضيلت نمازگزار

فصل پنجم آثار بر پا كردن نماز

5/ 1 از ميان رفتن بدىها

5/ 2 روشنى دل

5/ 3 راندن شيطان

5/ 4 اقبال خداوند به نماز گزار

5/ 5 تقرب به خدا

5/ 6 دعاى فرشتگان

5/ 7 فرود آمدن رحمت

5/ 8 اجابت دعا

5/ 9 يارىرسانى در سختىها

5/ 10 خير دنيا و آخرت

5/ 11 و اين چند بركت

فصل ششم آداب نماز

6/ 1 آداب پيش از نماز

6/ 1 - 1 توبه

6/ 1 - 2 مسواك زدن

6/ 1 - 3 زينت كردن

6/ 1 - 4 استفاده از بوى خوش

6/ 1 - 5 انگشتر به دست داشتن

6/ 1 - 6 اذان و اقامه گفتن

6/ 2 آداب خواندن نماز

6/ 2 - 1 انجام نمازهاى واجب در اول وقت

6/ 2 - 2 اداى نماز واجب در مسجد

6/ 2 - 3 خواندن نمازهاى واجب به جماعت

6/ 2 - 4 نماز خواندن مانند كسى كه آخرين نمازش را مىخواند

6/ 2 - 5 دعاى آغاز نماز

6/ 2 - 6 خشوع و حضور قلب

پژوهشى در باره خشوع و حضور قلب در نماز

خشوع، در لغت

خشوع، در قرآن و حديث

خشوع مطلوب در نماز

نقش خشوع در قبولى نماز

رهنمودهايى براى تحصيل خشوع در نماز

6/ 2 - 7 گريستن يا حالت گريه داشتن

6/ 2 - 8 درنگ كردن

6/ 3 ادب تكبير گفتن

6/ 3 - 1 مواظبت بر تكبير اول

6/ 3 - 2 استحباب سه يا هفت بار گفتن تكبير اول

6/ 3 - 3 بالا بردن دستها در تكبير

6/ 4 احكام و آداب قرائت

6/ 4 - 1 رعايت حد بلند و آهسته خواندن

سخنى درباره احكام و آداب قرائت

6/ 4 - 2 پناه بردن به خدا

6/ 4 - 3 قرائت«بسم الله»

6/ 4 - 4 بلند گفتن«بسم الله»

الف - بلند گفتن«بسم الله» در نماز به وسيله پيامبر صلى الله عليه و آله

ب - بلند گفتن«بسم الله» در نماز به وسيله اهل بيت عليهم السلام

ج - بلند گفتن«بسم الله» از نشانههاى ايمان

6/ 4 - 5 قرائت سوره حمد و يك سوره ديگر

6/ 4 - 6 استحباب خواندن يكى از اين سورهها

6/ 4 - 7 نخواندن سورههاى در بر دارنده سجده واجب

6/ 4 - 8 ترتيل در قرائت

6/ 4 - 9 تسبيحات اربعه در ركعت سوم و چهارم

6/ 5 ادب ركوع و سجود

6/ 5 - 1 چگونگى ركوع

سخنى در باره چگونگى ركوع

6/ 5 - 2 چگونگى سجود

سخنى در باره چگونگى سجود

6/ 5 - 3 بينى به زمين رساندن

6/ 5 - 4 ذكر ركوع و سجود

6/ 5 - 5 دعا در ركوع و سجود

6/ 5 - 6 كامل آوردن و طول دادن ركوع و سجود

6/ 5 - 7 چگونگى سر بر داشتن از ركوع و سجده و نشستن و بلند شدن

6/ 6 ادب قنوت

6/ 6 - 1 استحباب قنوت در همه نمازها

سخنى در باره ادب قنوت

6/ 6 - 2 آنچه در قنوت گفته مىشود

6/ 7 ادب تشهد

6/ 7 - 1 چگونگى تشهد

6/ 7 - 2 وجوب صلوات فرستادن بر محمد صلى الله عليه و آله و خاندانش در تشهد

6/ 8 ادب سلام دادن

6/ 8 - 1 پايان دادن نماز با سلام

6/ 8 - 2 چگونگى سلام دادن

6/ 9 مجموعه آداب نماز

فصل هفتم رازهاى نماز

7/ 1 اهميت شناخت رازهاى نماز

7/ 2 رازهاى اذان

7/ 3 رازهاى نماز از ديدگاه امير مؤمنان(ع)

7/ 4 رازهاى نماز از ديدگاه امام صادق(ع)

شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠١ - ٦/ ٨ - ٢ چگونگى سلام دادن

٦٣٩. امام صادق عليه السلام: پايان نماز، سلام دادن است.

٦٤٠. تهذيب الأحكام‌- به نقل از عمّار بن موسى ساباطى-: از امام صادق عليه السلام پرسيدم: مفهوم سلام دادن چيست؟

فرمود: «آن، اجازه [ى پرداختن به كارهاى ديگر] است».

٦٤١. علل الشرائع‌- به نقل از مفضّل بن عمر-: از امام صادق عليه السلام حكمت واجب شدن سلام را در نماز پرسيدم.

فرمود: «چون پايان‌بخش نماز [و محرّمات هنگام خواندن آن‌] است».[١]

گفتم: به چه علّت، سلام دادن، پايان‌بخش نماز شد؟

فرمود: «چون سلام دادن به فرشته‌ها [ى گمارده شده بر ما] است و نيز به دليل به سلامت ماندن بنده از آتش است، در صورت خواندن نماز با رعايت حدود و ركوع و سجود و سلامش».

٦٤٢. امام رضا عليه السلام‌- در آنچه فضل بن شاذان از سخنان ايشان در باره حكمت‌هاى واجبات، گرد آورده است-: اگر كسى بگويد: «چرا سلام دادن راه برون‌رفت از نماز است و به جايش، تكبير يا تسبيح يا چيز ديگرى را قرار نداده‌اند؟»، گفته مى‌شود: زيرا هنگامى كه در آمدن به نماز، سخن با آفريدگان را حرام مى‌كند و به آفريدگار توجّه مى‌شود، حلال كردن سخن با آفريدگان و انتقال توجّه از خداوند به آنها، با سلام است كه نخستين سخن با آدميان است.

٦/ ٨- ٢ چگونگى سلام دادن‌

٦٤٣. سنن ابن ماجة- به نقل از سهل بن سعد-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله يك سلام به رو به‌

[١]. بسيارى از عرب‌ها، هنگام خداحافظى نيز سلام مى‌دهند و اين رسم هنوز هم وجود دارد.( م)