شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٩ - رهنمودهايى براى تحصيل خشوع در نماز

بارى، بر اساس تجربه اهل معرفت، در مجموع، چهار كار براى تحصيل حضور قلب در نماز مى‌تواند كارساز باشد:

١. تداوم خواندن نمازهاى پنجگانه در اوّل وقت‌

آية اللَّه بهجت قدس سره از استاد الهى خود، آية اللَّه آقا سيّد على قاضى، نقل كردند:

هر كس نمازهاى واجب يوميه را اوّل وقت بخواند، به همه مقامات معنوى خواهد رسيد و اگر نرسيد، مرا لعنت كند.

ايشان، در تبيين فرمايش آية اللَّه قاضى، فرمودند:

نگفت «خوب بخواند». معلوم مى‌شود نماز اوّل وقت خواندن، حضور قلب‌آور هم هست.

اين سخن، اشاره به اين است كه تجربه آية اللَّه بهجت و استاد بزرگوارش اين است كه «مقيّد بودن به نماز اوّل وقت»، زمينه‌ساز حضور قلب و دستيابى به صفت خشوع است.

٢. لحظات توجّه را عمداً از دست ندادن‌

از حضرت آية اللَّه بهجت رحمه الله پرسيدم: راه رسيدن نمازگزار به حضور قلب در نماز چيست؟

ايشان فرمودند:

دو كار، در كنار هم:

١. به وسوسه‌هاى شيطانى كه غير اختيارى پيش مى‌آيد، كارى نداشته باشد.

٢. هر وقت در نماز، توجّه [قلبى به خدا] پيدا كرد، ولو يك لحظه، عمداً و اختياراً آن توجّه را از دست ندهد و اختياراً به غير خدا توجّه نكند.

و در توضيح اين مطلب فرمودند:

شيطان مى‌خواهد اختياراً انسان را متوجّه غير خدا كند. وقتى ديد كه در حال اختيار، به غير خدا توجّه نمى‌كند، او را رها مى‌كند.