رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٢٣ - مواردى كه انسان مى تواند معامله را به هم بزند

خيار را «خيار تأخير» مى‌نامند.

دهم: در صورتى كه حيوانى را خريده باشد، خريدار تا سه روز مى‌تواند معامله را به هم بزند كه به اين حق «خيار حيوان» مى‌گويند.

يازدهم: فروشنده نتواند كالايى را كه فروخته تحويل دهد، مثلًا اسبى كه فروخته فرار كند كه در اين صورت مشترى مى‌تواند معامله را به هم بزند و اين خيار را «خيار تعذّر تسليم» مى‌نامند و برخى احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد.

«مسأله ٢٣٢٣» اگر خريدار قيمت جنس را نداند يا در هنگام معامله غفلت كند و جنس را گران‌تر از قيمت معمولى آن بخرد، چنانچه به قدرى گران خريده باشد كه مردم او را مغبون بدانند و به كمى و زيادى آن اهميّت بدهند، مى‌تواند معامله را به هم بزند و نيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند يا هنگام معامله غفلت كند و جنس را ارزان تر از قيمت آن بفروشد، در صورتى كه مردم به مقدارى كه ارزان فروخته اهميّت بدهند و او را مغبون بدانند، مى‌تواند معامله را به هم بزند.

«مسأله ٢٣٢٤» معامله «بيع شرط» كه در آن مثلًا خانه يك ميليون تومانى را به دويست هزار تومان مى‌فروشند و قرار مى‌گذارند كه اگر فروشنده سر مدّت پول را بدهد بتواند معامله را به هم بزند، در صورتى كه خريدار و فروشنده قصد خريد و فروش داشته باشند، معامله صحيح است.

«مسأله ٢٣٢٥» در معامله «بيع شرط» اگرچه فروشنده اطمينان داشته باشد كه حتى اگر سر مدّت پول را ندهد، خريدار ملك را به او پس مى‌دهد، معامله صحيح است؛ ولى اگر سر مدّت پول را ندهد، حق ندارد ملك را از خريدار مطالبه كند و اگر خريدار بميرد، نمى‌تواند ملك را از ورثه او مطالبه نمايد.

«مسأله ٢٣٢٦» اگر چاى اعلا را با چاى ارزان قيمت مخلوط كند و به عنوان چاى اعلا بفروشد، چنانچه مشترى هنگام معامله آگاهى به اين موضوع نداشته باشد، وقتى كه متوجه شد مى‌تواند معامله را به هم بزند.

«مسأله ٢٣٢٧» اگر خريدار بفهمد مالى كه گرفته عيبى دارد، در صورتى كه مورد