رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٥٨ - زكات گندم، جو، خرما و كشمش

زكات زراعتى كه با دلو آبيارى شده، «يك بيستم» و زكات زراعتى كه كنار آن است، بنابر احتياط واجب «يك دهم» مى‌باشد.

«مسأله ١٩٩٨» مخارجى را كه براى گندم، جو، خرما و انگور كرده است، مى‌تواند از محصول كسر كند و چنانچه پس از كسر مخارج، باقى‌مانده به حدّ نصاب برسد، زكات واجب است.

«مسأله ١٩٩٩» اگر بذرى كه به مصرف زراعت رسانده از آن خود او باشد، مى‌تواند به مقدار وزن آن از محصول كسر نمايد و اگر خريده باشد، مى‌تواند قيمتى را كه براى خريد پرداخت نموده، جزء مخارج حساب كند.

«مسأله ٢٠٠٠» اگر وسايل زراعت ملك خود او باشد، مى‌تواند كرايه آن‌ها را از مخارج حساب كند، به شرط اين كه اگر از آن‌ها در آن زراعت استفاده نمى‌كرد، مى‌توانست آن‌ها را كرايه بدهد و در غير اين صورت نمى‌تواند كرايه آن‌ها را از مخارج حساب نمايد؛ ولى چنانچه به واسطه زراعت مستهلك شده باشند، مى‌تواند هزينه استهلاك آن‌ها را جزء مخارج حساب نمايد.

«مسأله ٢٠٠١» اگر در زمينى كه ملك خود اوست، زراعت كند، مى‌تواند اجاره آن را جزء مخارج حساب كند به شرط اين كه اگر در آن زراعت نمى‌كرد، مى‌توانست آن را اجاره بدهد.

«مسأله ٢٠٠٢» اگر صاحب زراعت و يا عيال وى مانند همسر و فرزندان در زراعت كار كنند، مى‌تواند اجرت كار آنان را جزء مخارج حساب كند، حتى اگر دستمزدى به آنان نپرداخته باشد، به شرط اين كه اگر در آن زراعت كار نمى‌كردند، مى‌توانستند با دريافت اجرت در محلّ ديگرى به كار مشغول شوند.

«مسأله ٢٠٠٣» اگر درخت انگور يا خرما را بخرد، قيمت آن جزء مخارج نيست، ولى اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن بخرد، پولى كه براى آن داده، جزء مخارج حساب مى‌شود.

«مسأله ٢٠٠٤» اگر زمينى را بخرد و در آن زمين، گندم يا جو بكارد، پولى كه براى‌