رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٣٦ - صورت اوّل سجده يا تشهّد فراموش شده از ركعت آخر نباشد
دستور سجده سهو
«مسأله ١٢٧٣» دستور سجده سهو اين است كه بعد از سلام نماز فوراً نيّت سجده سهو كند و پيشانى را بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است بگذارد و بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ وَصَلَّى اللَّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ» يا «بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ أللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ» و بهتر است كه بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ ألسَّلامُ عَلَيْكَ أيُّهَا النَّبِىُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكاتُهُ» و بعد بايد بنشيند و دوباره به سجده رود و يكى از ذكرهايى را كه گفته شد بگويد و بنشيند و بعد از خواندن تشهّد سلام دهد.
«مسأله ١٢٧٤» بنابر احتياط واجب آنچه در سجده نماز معتبر است- مانند:
وضوداشتن، پاك بودن بدن و لباس، پوشش بدن، رو به قبله بودن، گذاشتن هفت موضع بدن بر زمين، نهادن پيشانى بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است و نشستن ميان دو سجده- بايد در سجده سهو نيز رعايت شود.
«مسأله ١٢٧٥» هنگامى كه پس از سلام نماز قصد سجده سهو مىكند، لازم نيست نيّت سجده سهو را به زبان جارى كند و تنها توجّه به انجام آن كافى است.
قضاى سجده و تشهّد فراموش شده
سجده يا تشهد فراموش شده چند صورت دارد: ١- از ركعت آخر نباشد. ٢- مربوط به ركعت آخر باشد. ٣- يكى مربوط به ركعت آخر و ديگرى مربوط به ركعت ديگر باشد.
صورت اوّل: سجده يا تشهّد فراموش شده از ركعت آخر نباشد
«مسأله ١٢٧٦» اگر انسان پيش از ركوع سجده و تشهّدى را كه فراموش كرده به خاطر آورد، بايد بنشيند و آن را انجام دهد؛ ولى اگر پس از ركوع به خاطر آورد، بايد بعد از نماز قضاى آن را بجا آورد، و تمام شرايط نماز- مانند پاك بودن بدن و لباس و رو به قبله بودن و شرطهاى ديگر- را بايد داشته باشد.
«مسأله ١٢٧٧» اگر سجده را چند مرتبه فراموش كند، مثلًا يك سجده از ركعت