خريد زمين داده، جزء مخارج حساب نمى‌شود، اما مى‌تواند اجاره آن را به همان ترتيبى كه گفته شد، جزء مخارج حساب نمايد؛ ولى اگر زراعت را بخرد، پولى را كه براى خريد آن داده مى‌تواند جزء مخارج حساب نمايد و از محصول كم كند؛ اما بايد قيمت كاهى را كه از آن به دست مى‌آيد، از پولى كه براى خريد زراعت داده كسر نمايد، مثلًا اگر زراعتى را پانصد تومان بخرد و قيمت كاه آن صد تومان باشد، فقط چهار صد تومان آن را مى‌تواند جزء مخارج حساب نمايد.

«مسأله ٢٠٠٥» اگر وسايل و لوازمى را كه براى كشاورزى نياز دارد، بخرد و به سبب زراعت، آن‌ها به كلّى از بين بروند، مى‌تواند قيمت آن‌ها را جزء مخارج حساب نمايد و اگر از بين نروند، نمى‌تواند قيمت آن‌ها را از مخارج حساب نمايد، ولى همان گونه كه گفته شد، مى‌تواند كرايه آن‌ها را جزء مخارج زراعت به حساب آورد.

«مسأله ٢٠٠٦» اگر در يك زمين، جو، گندم و چيزى مثل برنج و لوبيا كه زكات آن واجب نيست بكارد، خرج‌هايى كه براى هر كدام از آنها كرده فقط براى همان حساب مى‌شود؛ ولى اگر براى هر دو، مخارجى كرده باشد، بايد مخارج را به نسبت هر يك تقسيم نمايد.

«مسأله ٢٠٠٧» اگر براى سال اوّل عملى مانند شخم زدن انجام دهد، اگرچه براى سال‌هاى بعد نيز فايده داشته باشد، بايد مخارج آن را از سال اوّل كسر كند؛ ولى اگر مثلًا عمل شخم زدن را براى اين كه چند سال مفيد باشد انجام دهد، بايد مخارج آنها را بين همان چند سال تقسيم نمايد.

«مسأله ٢٠٠٨» اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد و زراعت و ميوه آنها در يك وقت به دست نمى‌آيد، گندم يا جو يا خرما يا انگور داشته باشد و همه آنها محصول يك سال حساب شوند، چنانچه چيزى كه اوّل مى‌رسد به اندازه نصاب باشد، بايد زكات آن را هنگامى كه مى‌رسد بدهد و زكات بقيّه را هر وقت به دست آمد ادا نمايد و اگر آنچه اوّل مى‌رسد به اندازه نصاب نباشد، چنانچه نداند كه مجموع محصول به حد نصاب مى‌رسد يا نه، صبر مى‌كند تا بقيّه آن برسد؛ پس اگر همه‌