رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٠٨ - معاملات باطل

را مى‌برد و راه معاش او را مى‌بندد و او را به خودش و اگذار مى‌كند.»[١] «مسأله ٢٢٤٥» فروختن چيز پاكى كه نجس شده و آب كشيدن آن ممكن است، اشكال ندارد، ولى اگر مشترى بخواهد آن چيز را بخورد، بنابر احتياط واجب بايد فروشنده نجس بودن آن را به او بگويد.

«مسأله ٢٢٤٦» اگر چيز پاكى كه آب كشيدن آن ممكن نيست، مثل روغن، نجس شود، چنانچه خريدار آن را براى خوردن بخرد، معامله باطل و عمل حرام است و اگر براى كارى بخواهد كه شرط آن پاك بودن نيست، مثلًا بخواهند نفت نجس را بسوزانند، فروختن آن اشكال ندارد.

«مسأله ٢٢٤٧» معامله دارويى كه عين آن نجس است، در صورت ضرورت و انحصار، اشكال ندارد.

«مسأله ٢٢٤٨» خريد و فروش روغن و داروهاى روان و عطرهايى كه از ممالك غير اسلامى مى‌آورند، اگر نجس بودن آنها معلوم نباشد، اشكال ندارد و همچنين شربتى كه به عنوان دارو از كشورهاى غير اسلامى وارد مى‌شود- هرچند بعضى از اجزاى آن نجس باشد- اگر جايگزين نداشته باشد، معامله آن جايز و صحيح است؛ ولى روغنى كه از مردار گرفته مى‌شود- چه از دست كافر و چه از دست مسلمان گرفته شود- نجس و معامله آن باطل است؛ اما روغنى كه معلوم نيست كه از مردار گرفته شده يا نه و شك در ذبح آن وجود دارد، چنانچه از دست مسلمان گرفته شود، پاك و معامله آن صحيح است و اگر از دست كافر گرفته شود، نجس و معامله آن باطل است، مگر آن كه بداند آن كافر آن را از مسلمان خريده است.

«مسأله ٢٢٤٩» اگر روباه و مانند آن را به غير دستورى كه در شرع معيّن شده كشته باشند يا خودش مرده باشد، خريد و فروش پوست آن حرام و معامله آن باطل است؛ مگر آن كه در آن منفعت عقلايى حلالى وجود داشته باشد، مانند اين كه با آن لباس تهيه كنند تا در غير نماز و طواف از آن استفاده كنند كه در اين صورت معامله آن‌

[١]- وسائل الشيعة، چاپ آل البيت، باب ٨٦ از« أبواب ما يكتسب به»، ح ١١، ج ١٧، ص ٢٨٣.