رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٥٦٧ - حقوق و تكاليف پدر و مادر و فرزندان

مستحب است در صورتى كه نيازمند باشند و انسان توانايى داشته باشد، نفقه آنان را نيز بدهد.

«مسأله ٣٠٠٩» احكام نفقه زن در مسأله ٢٨٨٠ و بعد از آن گذشت، ولى مخارج دو دسته ديگر در صورتى واجب مى‌شود كه خود آنها مال و توانايى كسب و كار نداشته باشند و انسان علاوه بر توانايى، نزديك‌ترين فردى به آنان باشد كه نفقه آنان بر وى واجب است و يا- به ترتيبى كه در مسأله بعد گفته مى‌شود- نزديك‌ترين فرد مخارج آنان را ندهد.

«مسأله ٣٠١٠» نفقه اولاد بر پدر و بنابر احتياط بر پدران او به ترتيب هر كدام كه نزديك‌تر باشند واجب است، پس «پدر» بر «جدّ» و جدّ بر «پدر جدّ» مقدّمند و اگر هيچ يك از آنان نباشند يا نتوانند و يا به وظيفه خود عمل نكنند و حاكم شرع نتواند آنان را مجبور كند كه نفقه را بپردازند، بر «مادر» واجب است و اگر مادر نباشد يا نتواند و يا ندهد، بنابر احتياط بر «مادرِ مادر» واجب مى‌شود. همچنين اگر پدر و مادر انسان از كار افتاده شوند و دارايى نداشته باشند، نفقه آنان بر اولاد و نيز بنابر احتياط بر نوه‌هاى پسرى آنان كه تمكّن دارند، به ترتيب طبقات، هر چند پايين روند- پسر باشند يا دختر- واجب است و اگر شخص فقير، هم پدر و هم فرزند داشته باشد، بايد نفقه او را به شركت و به طور مساوى بپردازند و پسر و دختر در اين جهت فرقى ندارند؛ همچنين است بنابر احتياط اگر شخص فقير هم مادر و هم فرزند داشته باشد و اگر پدر و نوه‌هاى پسرى داشته باشد، نفقه او بر پدر واجب است و اگر مادر و نوه‌هاى پسرى داشته باشد، بر مادر واجب است و اگر نوه‌هاى پسرى با پدر بزرگ پدرى يا مادر بزرگ مادرى با هم باشند، بايد نفقه او را به شركت و به طور مساوى بپردازند.

«مسأله ٣٠١١» نفقه خود انسان بر نفقه زوجه مقدّم است و نفقه زوجه بر نفقه خويشانِ واجب‌النّفقه مقدّم مى‌باشد و در خويشان واجب‌النّفقه نيز، نفقه فرد نزديك‌تر بر فرد دورتر اولويّت دارد؛ مثلًا نفقه پدر بر نفقه جدّ يا نفقه اولاد بر نفقه اولادِ اولاد مقدّم مى‌باشد.