علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠٦ - عیسی در روایات الکافی در مقایسه با عیسی در مسیحیت

پیروان ادیان ابراهیمی، دربارة شخصیت حضرت عیسی با مسیحیان هم‌اندیشی کامل ندارند، بلکه در میان خود مسیحیان نیز دیدگاه‌های متفاوتی دربارۀ ابعاد مختلف شخصیت ایشان وجود دارد. امروزه، وقتی از دیدگاه‌های مطرح شده در قرآن کریم و احادیث اسلامی سخن به میان مي‌آید، تلقی بسیاری از مسیحیان آن است که آنها مطالبی جعلی و پریشان و فراهم آمده از افسانه‌های مشکوک و بحث‌های جدلیِ ساده و کودکانه بر ضد مسیحیت است.[٦٣٩] به گفتة پروفسور نیل رابینسون[٦٤٠]، مطالعه گزارش‌های اسلامی دربارة حضرت عیسی، مسیحیان را دچار بهت و حیرت مي‌سازد. این امر، به طور عمده، به داستان‌هایی که در قرآن و حدیث دربارۀ کیفیت تولد حضرت عیسی، برخی معجزات ایشان و چگونگی عروج آن حضرت به آسمان آمده، مربوط مي‌شود که در انجیل‌های چهارگانة موجود یا اصلاً به آنها اشاره‌ای نشده و یا در برخی موارد به گونة دیگری گزارش شده است؛ گزارش‌هایی چون پدید آمدن معجزه‌آسای «رطبِ رسیده» و «نهر روان» پس از زایمان حضرت مریم، سخن گفتن حضرت عیسی در گهواره، آفریدن پرنده از گِل و پرسش حواریون از حضرت عیسی٧ كه آیا خدایش قادر است برای آنها مائده آسمانی فرو فرستد.[٦٤١]

این مقاله در صدد است تا ضمن عرضه آنچه در روایات، بویژه روایات کتاب شریف الکافی، دربارة حضرت عیسی آمده و نیز مقایسة آن با آنچه در مسیحیت رواج دارد، به این مسأله پاسخ گوید که قضاوت این دسته از مسیحیان دربارة‌ دیدگاه‌های اسلامی در خصوص حضرت مسیح و سخنان و معجزات او تا چه حد مبتنی بر واقعیت است.

عقاید مسیحی از واقعیت تا افسانه

پیش از پرداختن به یک یک مسائل مطرح شده در روایات الکافی و مقایسة آنها با دیدگاه رایج مسیحیت، یادکرد دو نکته ضروری است: نکتة نخست، آن که ادعای افسانه بودن مطالب قرآن و حدیث دربارة حضرت عیسی در مقابل کدام واقعیت تاریخیِ مسلّم است؟ آیینی مي‌تواند دیدگاه‌های دگر‌اندیش دربارۀ خود را غیر واقعی و مبتنی بر افسانه و اسطوره بخواند که تاریخی شفاف از حوادثِ عصر پیدایش و دوران رشد و بالندگی خود در اختیار داشته باشد. آیا مسیحیت، جدای از کتب مقدس، دارای تاریخی چنان شفاف است که اعمال و گفتارهای حضرت عیسی و حواریان را به طور مستند گزارش کرده و سرنوشت نهایی حضرت عیسی مسیح٧ را نیز حکایت کرده باشد؟ ما به عنوان مسلمان، با توجه به تأیید صریح قرآن، به همة پیامبران الهی، از جمله حضرت عیسی ایمان داریم و آنها را تاریخی مي‌دانیم. اما بررسی‌های

[٦٣٩]. ر.ک: عیسی در قرآن؛ عیسای تاریخی و اسطوره تجسد، ص١٥٠.

[٦٤٠]. پروفسور نیل رابینسون (Neal Robinson)، دانشمند مسلمان انگلیسی الاصل و از شاگردان جان هیک است و سال‌ها در بریتانیا، بلژیک و کره جنوبی به عنوان استاد دانشگاه فعالیت کرده است. وی علاوه بر زبان انگلیسی، به زبان‌های عبری، یونانی، لاتین، آلمانی، فرانسه و عربی نیز مسلط است و هم اکنون در دانشگاه سئول در کره جنوبی فعالیت می‌کند. ایشان پس از مطالعه و تحقیق دربارة قرآن به آیین اسلام گروید. از وی چندین کتاب و مقاله در زمینه اسلام و مسیحیت منتشر شده است. نگارنده در سال تحصیلی ٢٠٠٢-٢٠٠٣م، ـ که به دانشگاه ولز در بریتانیا رفته بود ـ با این استاد مسلمان آشنا شد.

[٦٤١]. ر.ک: عیسی در قرآن؛ عیسای تاریخی و اسطوره تجسد، ص١٥٠.