پس از آن سوال اعيان ثابته و صور اسماء الهي است كه اوّلينشان صورت اسم جامع و عين ثابت انساني است و سپس ساير اعيان به واسطه او، زيرا ديگر اعيان در وجود و كمالات وجود سلسله نزول و صعود، از فروع و توابع عين ثابت انساني هستند و او شجره مباركه‌اي است كه ريشه‌اش ثابت و شاخه‌هايش در آسمان است.

سپس درخواست اعيان ثابته ممكن واقع شد، بلكه اسماء الهي در حضرت علميه براي ظهور در] عالم [عين و شهادت؛ كه خداوند با فيض مقدس و ظل منبسط به ترتيب و تنظيم عين ثابت انساني اجابتشان فرمود.

و اين ادعيه از دعاهاي اجابت شده و از درخواستهايي است كه رد نمي‌شود. زيرا اگر دعا با لسان ذات و استعداد باشد مورد قبول است و رد نمي‌شود. و به اندازه استحقاقش فيض به او افاضه مي‌شود و فرو گذار نمي‌گردد. و اگر دعاي با زبان گفتار، با زبان استعداد مطابقت داشته باشد و بيان و گفتار زبان برخلاف بيان و گفتار دل نباشد و بين گفتار با حال مغايرت نباشد، پذيرفته مي‌شود و اگر مستجاب نگردد يا بخاطر عدم صدور آن از زبان استعداد يا مخالفت آن با نظام أتَم. و شايد هم گاهي عدم اجابت آن بواسطه حاصل نشدن شرايط و متمّمات باشد و ديگر اسباب بسياري كه در اين امر دخيلند.

بدان كه انسان چون وجود جامع است و به حسب مراتب نزولي و صعودي، نشأت؟ ها و ظهورها و عوالم و مقاماتي دارد به حسب هر نشئه و عالم زباني دارد كه مناسب با همان مقام است.

پس، در عالم اطلاق و سريان خود، زباني دارد كه با آن، پروردگارش را مي‌خواند، و خداوند متعال را به حسب اين زبان، نسبت خاصي است [كه با توجه به آن‌] حكم به اجابت مي‌كند و از اين نسبت به اسم خاص آن نشئه و ربّ آن مربوب تعبير مي‌شود؛ و لذا آن‌كه در آن مقام پاسخ انسان را داده، و اضطرارش را برطرف مي‌كند همان اسم «رحمان»، رب هويّت مبسوط اطلاقي است.

[و انسان‌] در مقام تعيّن روحي ونشئه تجريدي و هستي سابق عقلاني، زباني دارد كه با