خصوصيت در ديگر تسميه‌ها نيست، زيرا فاتحه الكتاب به طريق تفصيل مشتمل بر تمام سلسله وجود و قوس نزول و صعود است از آغاز تا خاتمه آن و از «الحمدلله» تا «يوم الدين». همه حالات بنده و مقامات او نيز در قول خداوند «اياك نعبد» تا آخر سوره مباركه درج شده است و تمام دايره‌اي كه به طور تفصيل در فاتحه آمده است در «الرحمن الرحيم» به طور جمع و در «اسم» به طريق جمع الجمع و در «با» كه الف ذات در آن نهان است به طريق احديت جمع الجمع و در نقطه زير «با» كه در آن تمام دايره؟ وجود جاري است به طريق احديت سرّ جمع الجمع آمده است. و اين احاطه و اطلاق جز در آغاز فاتحة الكتاب نيست كه با آن وجود آغاز شد و عابد با معبود مرتبط گشت.

و حقيقت اين‌ بسم الله‌ جمعي و تفصيلي عبارت است از فيض مقدس اطلاقي و حقي كه به وسيله آن خلق صورت گرفته است. اين اسم عظيم‌ترين و بزرگ‌ترين اسماء الهي است و خليفه‌اي است كه مربي سلسله وجود از غيب و شهود، در قوس نزول و صعود است وبسم الله‌هاي ديگر از تعينات اين اسم شريف و از مراتب آن محسوب مي‌شوند. هر تسميه‌اي هم كه در آغاز هر كار از قبيل خوردن و نوشيدن و مقاربت و غير آن ذكر مي‌شود بر حسب حدّ و مقام خود تعيني از تعينات اين اسم مطلق‌اند. اسمي هم كه در اين‌بسم الله‌ها مي‌آيد اسم اعظم الهي نيست، زيرا اين اسم به سبب مقام اطلاق و سريان خود برتر از آن است كه بدين كارهاي دون تعلق گيرد. پس اسم، از باب مثال در مقام خوردن و نوشيدن عبارت است از تعين اسم اعظم، كه از تعين خورنده و نوشنده يا از اراده خوردن و نوشيدن يا ميل به آن دو سرچشمه مى؟ گيرد و اين امور تماماً از تعينات اسم اعظم‌اند؛ و متعينات گرچه خود با مطلق متحدند اما مطلقي كه با تعين همراه شده ديگر به آن اطلاق و سريان سابق نيست.

نقل و تتميم مطلب‌

يكي از مشايخ و بزرگان سير و سلوك، رضوان الله عليه، در كتاب خود، اسرارالصلوة، چنين فرموده است: