«حضرت» به معناى حضور و ظهور است. و در عرفان مساوى با مظهر است يعنى چيزى كه محل حضور و ظهور حق و جمال و كمال اوست، زيرا عارفان موجودات جهان را جلوه‌گاه حق مى‌دانند و از اين روى همه اشياء حضرت‌اند كه حضور شئون و تجليات خداوندند. و از اين رو تركيبات حضرت بسيار است.

حضرات خمس‌

در آثار عرفانى حضرات خمس (پنجگانه) الهى و عوالم آن را كه مراتب حضور و ظهور حق تعالى هستند چنين شمرده‌اند:

١. حضرت «غيبت مطلق» كه عالم آن «اعيان ثابته» است.

٢. حضرت «غيبت مُضاف» كه عالم آن «ارواح» است.

٣. حضرت «شهادت مضاف» كه عالم آن «مثال» است.

٤. حضرت «شهادت مطلقه» كه عالم آن «ملك و حس» است.

٥. حضرت «جامع» كه عالم آن «انسان كامل» است.

توضيح و شرح حضرات خمس:

١. اولين حضور، حضرت حق براى خويش است كه آن را «تجلّى اول» و «حضرت احديت» ناميده‌اند، در اين مرتبه، اسما و صفات به صورت جمع نه به تفصيل حضور دارند. برخى اين مرتبه را برتر از حضرات دانسته‌اند. پس از آن مرتبه حضور اسما و صفات به صورت تفصيل است كه آن را «حضرت واحديت» مى‌نامند كه عالم آن، «اعيان ثانيه» كه صُوَر اسماى الهى است مى‌باشد.

٢. در بيان حضرات الهيه و يا مراتب كلّيه وجود در آثار عرفانى اختلافاتى وجود دارد، برخى حضرات را شش تا شمرده‌اند، اولين حضرت را «احديت» ناميده و «واحديت» و اسما و صفات و اعيان را حضرت ثانى مى‌دانند و انسان كامل در نظر آنان حضرت ششم است. ولى برخى «احديت» و «واحديتِ» را يكى دانسته و آن را اول مرتبه حضور و غيب مطلق و مرتبه الوهيت معرّفى مى‌كنند. و دسته سوم چنانكه گذشت، احديت را خارج از حضور و ظهور مى‌دانند و اولين‌