اي كه خدا به راه اسماي خود هدايتت كند و به صفات و اسمائش بر قلب تو تجلي فرمايد، بدان كه اعيان موجوده خارجيه ظل اعيان ثابته در حضرت علميه هستند كه خود آن‌ها ظل اسماء الهي‌اند كه به سبب حب ذاتي از ناحيه حضرت جمع، و به سبب طلب ظهور كليدهاي غيب توسط فيض اقدس در حضرت علمي، و توسط فيض مقدس در نشئه عيني حاصل آمده‌اند. و فيض اقدس به سبب تعلقش به ممكنات و ممتنعات فراگيرتر از فيض مقدس است، زيرا اعيان، بعضي ممكن و بعضي ممتنع‌اند و در ميان ممتنع‌ها نيز برخي فرضي هستند (مانند شريك الباري و اجتماع نقيضين)، و بعضي حقيقي هستند (مانند صورت اسم‌هايي كه او تنها براي خود برگزيده است)؛ چنان كه شيخ در فتوحات گفته است:

«وامّا الاسماء الخارجة عن الخلق و النسب فلايعلمها الّا هو لأنّه لاتعلق لها بالاكوان؛ اما اسم‌هاي بيرون از [حوزه‌] خلق و نسب را هيچ كس جز خود او نمي‌داند، زيرا اين اسماء هيچ نوع پيوند و تعلقي با اكوان ندارند».

پس، فيض مقدس به هر چيزي كه در حضرت علمي قابليّت پذيرش وجود خارجي داشته باشد تعلق مي‌گيرد و به هر چيزي كه قابل نباشد تعلق نمي‌گيرد، يا به خاطر علوّ آن امر ممتنع و وارد نشدنش در ذيل اسم ظاهر و يا به سبب قصور و بطلان ذات و عدم قابليتش. زيرا كه نفس قابل از سوي حضرت جمع است، لذا تعلّق نگرفتن قدرت به ممتنع‌هاي فرضي و به ذات‌هاي باطل به سبب عدم قابليت آن‌هاست نه به دليل نداشتن قدرت براي [انجام‌] آن‌ها و ناتوان بودن فاعل از ايجاد نمودشان، كه خداوند بسيار بسيار برتر از اين‌هاست.

استاد كل، جامع علوم نقلى و عقلى سيد بزرگوار جناب محقق داماد، رضوان الله تعالي عليه، در قبسات مى‌فرمايد:

مصحح مقدوريت و ملاك صحت اين كه موجودي تحت سلطه تعلق قدرت وجوبي ربوبي قرار گيرد عبارت است از داشتن طبيعت امكان ذاتي. پس هر ممكن‌