اصطلاح حدود توکل را بیان می‌کند که هر چیزی حساب دارد. این که ما می‌گوییم توکل، بدانید که اندازه و حساب دارد، جا دارد. مثل آقای طباطبایی می‌گویند این آیه از آن آیاتی است که قانون علیت را به رسمیت می‌شناسد. تفصیلش باشد برای جلسه بعد. و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین.

سؤال : شما استخاره را هم جزو توکل می‌دانید؟

استاد : استخاره به دعا نزدیکتر است از توکل، چه آن استخاره‌ای که قطعی‌تر است از این استخاره‌ای که ما می‌کنیم، چه همین استخاره‌ای که ما می‌کنیم. ما در اسلام دو استخاره داریم که یکی از آن دو متروک است و دیگری رایج. استخاره‌ای که متروک است ولی معتبرتر است این است که پیغمبر اکرم فرمود[١] : اگر در کاری مردد شدید یعنی نتوانستید راه صحیح را به دست بیاورید، بروید نماز بخوانید و دعا کنید (ترتیب خاصی هم دارد) و هفت بار[٢] از خداوند بخواهید که در این کاری که شما الان در آن گیج و گم هستید و نمی‌دانید که راه صحیحش این طرف است یا آن طرف[٣] ، آنچه را که خیر است در دل شما القا کند. بعد از این دعا اگر چیزی در قلب شما القا شد، شما این را الهام خدا بدانید و دنبالش بروید. در این استخاره، دیگر نه قرآن باز کردن است و نه تسبیح و طاق و جفت؛ دعاست؛ و پیغمبر فرمود: در چنین شرایطی هرچه به قلب شما القا شد

[١] . بحارالانوار ج ٨٨ / ص ٢٦٥ و مستدرك الوسائل ج ٦ / ص ٢٥٥.

[٢] . [در بعضی روایات: صد و یك بار.]

[٣] . شرطش گیج و گم بودن و مردد بودن است؛ راههایی كه انسان می‌تواند مشكل را حلكند مثل اینكه از یك نفر بپرسد یا راه مشورت بر او بسته باشد، فكر خودش به جایینرسد. وقتی كه واقعا مضطر می‌شود به طوری كه هر چه مشورت می‌كند، آن یكی یكچیز می‌گوید این یكی یك چیز دیگر می‌گوید؛ خودش فكر می‌كند، از آن جنبه فكرمی‌كند یك چیز به نظرش می‌آید از این جنبه فكر می‌كند یك چیز دیگر به نظرشمی‌آید؛ همین جور در می‌ماند و مضطر می‌شود.