دشمن ایستاده‌اند و خطر حمله دشمن هم هست امام می‌ایستد و عده‌ای از سربازها می‌آیند به او اقتدا می‌کنند. نماز را دو رکعتی می‌خوانند؛ امام یک رکعت را که خواند برای رکعت دوم صبر می‌کند، آنها فورا رکعت دوم را به فرادی می‌خوانند و می‌روند جای آن عده دیگر را که در میدان هستند و موضع را حفظ کرده‌اند پر می‌کنند و آنها می‌آیند نماز خودشان را با رکعت دوم امام می‌خوانند. در این مورد می‌فرماید: وَ لْیأْخُذوا حِذْرَهُمْ وَ اَسْلِحَتَهُمْ[١] در حالی هم که نماز می‌خواهید بخوانید احتیاط خودتان را از دست ندهید، سلاحهای خودتان را برگیرید و احتیاط کنید. در اینجا نگفت شما می‌خواهید نماز بخوانید، در حال نماز به خدا توکل کنید، خدا دیگر جلوی دشمن را می‌گیرد.

آیه معروف که اختصاص به وقت خوف و وقت معین ندارد: وَ اَعِدّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَیلِ[٢] در مقابل دشمن نیرو آماده کنید هر اندازه که در قدرت دارید. نمی‌گوید توکل کنید، دیگر نیرو چیست؟ اگر جای توکل ]به مفهوم نیابت[ بود، روشن است که هیچ قدرتی با قدرت خدا برابری ندارد. اگر بناست خدا از بشر در کاری که از بشر ساخته است نیابت کند، دیگر ما احتیاج نداریم که قدرت دیگری تهیه کنیم.

در داستان حضرت موسی این طور می‌آورد که به موسی گفت: ای موسی! فَاَسْرِ بِعبادی لَیلا[٣] بندگان من (مسلمانان آن وقت) را شب حرکت بده. این دستور خودش یک نوع تاکتیک است. شب برو که کمتر متوجه بشوند از کجا اینها را بردی و به کدام طرف بردی. این برای آن است که ملتفت نشوند؛ یعنی این خودش استفاده کردن از یک وسیله است. نگفت

[١] . نساء / ١٠٢.

[٢] . انفال / ٦٠ .

[٣] . دخان / ٢٣.