می‌گویند در قرآن هفتاد و چند بار کلمه صبر تکرار شده، که ما هم اغلبِ این آیات و شاید همه این آیات را جمع‌آوری و از نظر تشریح منظور و مقصود و مورد، دسته‌بندی کردیم. یک قسم آیاتی است که از خود آیه نمی‌شود مفهوم صبر را به دست آورد، به کمک آیات دیگر باید فهمید، چون صبر را به طور مطلق ذکر کرده است، مثل این که می‌فرماید : اَلصّابِرینَ وَ الصّابِراتِ[١] . اینجا خود آیه تشریح نمی‌کند که منظور از «صبر» چیست. ولی قسمتهای دیگر خودش کاملا تشریح می‌کند یعنی قرائن کاملا نشان می‌دهد که معنی صبر چیست؛ که آنها هم چند دسته هستند.

یک نوع آیاتی است که «صبر» در مورد مقاومتِ در برابر دشمن به کار برده شده است. مسلمانان را دعوت می‌کند که در مقابل دشمن و در جنگها صابر باشید. خیلی واضح است که می‌خواهد بگوید مقاوم و ثابت‌قدم و پایدار باشید.

آیه دیگری در قرآن داریم که اگرچه در آنجا کلمه «صبر» نیامده است ولی مفهوم صبر در همه این آیات همان است که در آن آیه آمده و از اینجا انسان می‌تواند روح قرآن را در این گونه مسائل کشف کند؛ می‌فرماید: اِنَّ اللهَ یحِبُّ الَّذینَ یقاتِلونَ فی سَبیلِهِ صَفّآ کأَنَّهُمْ بُنْیانٌ

[١] . احزاب / :٣٥ اِنَّ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْقانِتینَ وَ الْقانِتاتِوَ الصّادِقینَ وَ الصّادِقاتِ وَ الصّابِرینَ وَ الصّابِراتِ وَ الْخاشِعینَ وَ الْخاشِعاتِ وَالْمُتَصَدِّقینَ وَ الْمُتَصَدِّقاتِ وَ الصّائِمینَ وَ الصّائِماتِ وَ الْحافِظینَ فُروجَهُمْ وَ الْحافِظاتِ وَالذّاكِرینَ اللهَ كَثیرآ وَ الذّاكِراتِ اَعَدَّ اللهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ اَجْرآ عَظیمآ.