گفتارهایی در اخلاق اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٧

بخش چهارم: طول امل

اشاره مختصری به مطلب دیگری بکنیم. ما در دستورالعملهای دینی خودمان مفهومی داریم به نام طول امل. در کلمات پیغمبر اکرم و حضرت امیر هم هست که از طول امل نهی کرده‌اند. طول یعنی درازا و درازی، اَمَل هم یعنی آرزو. طول امل یعنی درازی آرزو، آرزو درازی. در نهج‌البلاغه هست و نظیر همین در کلمات پیغمبر اکرم[١] است: اِنَّ اَخْوَفَ ما اَخافُ عَلَیکمُ اثْنانِ: اتِّباعُ الْهَوی وَ طولُ الاَْمَلِ، فَاَمَّا اتِّباعُ الْهَوی فَیصُدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ اَمّا طولُ الاَْمَلِ فَینْسِی الاْخِرَةَ[٢] از هر چیزی بیشتر، من از دو چیز بر شما نگرانم: یکی پیروی کردن از هوای نفس، هواپرستی و دیگری درازی آرزو. اما پیروی از هواپرستی؛ انسان وقتی هواپرست شد، دیگر خداپرست و حق‌پرست نمی‌شود. آدم یا باید هواپرست باشد یا خداپرست. فَاَمَّا اتِّباعُ الْهَوی فَیصُدُّ عَنِ الْحَقِّ اما پیروی از هوای نفس مانع این است که انسان دنبال حق برود چون هواپرستی با حق‌پرستی منافات


[١] . بحارالانوار ج ٧٤/ ص ١٩٠.

[٢] . نهج‌البلاغه، خطبه ٤٢.