دارد. وَ اَمّا طولُ الاَْمَلِ فَینْسِی الاْخِرَةَ اما درازی آرزو آخرت را می‌فراموشاند یعنی انسان فراموش می‌کند که آخرتی هست، عدالتی هست، حقی هست، کار بد مکافاتی دارد و کار خوب هم جزای خیر.

اشکال

این هم ممکن است مورد ایراد قرار بگیرد، بگویند پس آرزو که دراز نباشد معنایش این است که آرزو کوتاه باشد؛ چقدر کوتاه باشد؟ لابد هرچه کوتاهتر بهتر. پس معنایش این است که اصلا انسان آرزو نداشته باشد، تمام آرزوها را در وجود خودش از میان ببرد؛ و اگر انسان آرزو نداشته باشد در واقع حیات ندارد چون اصلا قوه محرک وجود انسان آرزو و خواسته‌هاست. انسان وقتی که چیزی را می‌خواهد، آرزوی آن چیز را هم دارد. و ثانیا آیا پیغمبر یا امیرالمؤمنین که این جور می‌فرمودند، با عمل خود آنها تطبیق می‌کرد یا تطبیق نمی‌کرد؟ این که پیغمبر خودش از اول بعثت آنچنان طرحی ریخت و فرمود: بُعِثْتُ لاُِتَمِّمَ مَکارِمَ الاَْخْلاقِ[١] (من مبعوث شدم برای اینکه مکارم اخلاق را تکمیل کنم) خودش یک آرزو را نشان می‌دهد: من برای چنین کاری آمدم. اصلا آیا پیغمبر بدون آرزو و بدون هدف کار می‌کرد؟ مگر چنین چیزی می‌شود؟!

عرض آرزو

طول امل درازی امل را می‌گویند. آرزو ابعادی ممکن است داشته باشد، طولی داشته باشد و عرضی و ارتفاعی. بعضی افراد آرزوهایشان خیلی عریض است، یعنی عرض آرزو زیاد است. عرض آرزو این است که

[١] . بحارالانوار ج ٦٧/ ص ٣٧٢.