گفتارهایی در اخلاق اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٤ - بخش سوم صبر
مَرْصوصٌ[١] خداوند تبارک و تعالی دوست میدارد کسانی را که در راه خدا و برای خدا و در راه عقیده و ایمان خودشان ـ نه برای منافع مادی ـ میجنگند و صفّی را در مقابل دشمن تشکیل میدهند که گوئیا بنایی رویین است یعنی آنقدر این صف، مستحکم و نشکن است که هیچ فکر نمیکنی که اینها بشر هستند که این صف را تشکیل دادهاند.
آیات زیادی از این نوع هست که چون در جلسه گذشته راجع به این قسمت آیاتی را خواندم دیگر تکرار نمیکنم.
صبر در بلایا
قسمتی دیگر از آیات است که صبر در بلایا به طور عموم و بالخصوص صبر در مقابل آزارهایی را که افراد از ناحیه دشمنان میبینند ذکر میکند که نقطه مقابلش جزع، اضطراب و خلاصه بیتحملی و بیظرفیتی است. مثلا در یک آیه میفرماید: لَیسَ الْبِرَّ أنْ تُوَلّوا وُجوهَکمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ[٢] (انتقاد میکند به کسانی که خوبی را منحصر در عباداتی مثل نماز میدانند): نیکی فقط این نیست که رویتان را به طرف مشرق یا مغرب کنید؛ نیکی در این است یا نیک کسی است که ایمان به خدا بیاورد، چنین و چنان باشد، که مفصل است؛ در آخر میفرماید: وَ الصّابِرینَ فِی الْبَأْساءِ وَ الضَّرّاءِ نیکان کسانی هستند که در سختیها و شداید صبر دارند.
در آیه دیگر میفرماید: بَلی اِنْ تَصْبِروا وَ تَتَّقوا وَ یأْتوکمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا یمْدِدْکمْ رَبُّکمْ[٣] . باز مربوط به میدانهای جنگ است: اگر بر این سختیها صبر کنید و تقوا هم داشته باشید و دشمن هم پشت سر یکدیگر برسد، در عین حال خداوند شما را مدد میکند.
[١] . صف / ٤.
[٢] . بقره / ١٧٧.
[٣] . آلعمران / ١٢٥.